Het is januari. Voor veel ondernemers en financieel managers betekent dit een periode van terugblikken, bonnetjes verzamelen en verifiëren. De jaarrekening moet rond. Misschien heb je de afgelopen weken doorgebracht met je accountant, of zat je zelf tot laat in de avond boven de spreadsheets om de winst- en verliesrekening sluitend te krijgen.
Er valt een last van je schouders als de handtekening eenmaal is gezet. De financiële gezondheid van het bedrijf is weer in kaart gebracht. Je weet wat er binnenkwam, wat er uitging en wat er onderaan de streep overblijft. Maar in het huidige bedrijfsklimaat is die financiële jaarrekening niet meer het enige rapport dat telt. Er is een tweede balans die steeds zwaarder begint te wegen: je ‘carbon accounting’.
Waar je bij de financiële administratie kijkt naar euro’s, kijk je bij carbon accounting naar emissies. Het is in feite een jaarrekening, maar dan van je duurzaamheidscijfers. En net zoals je niet blind wilt varen op financiële onderbuikgevoelens, kun je het je tegenwoordig niet meer permitteren om te gissen naar je ecologische impact.
Wat is carbon accounting eigenlijk?
Carbon accounting is het proces waarbij je de totale uitstoot van broeikasgassen van je organisatie meet, berekent en rapporteert. Het resultaat hiervan is je Carbon Footprint, of CO₂-voetafdruk.
Een carbon footprint is een manier om de totale hoeveelheid broeikasgassen te meten die direct en indirect worden uitgestoten door een activiteit, of die zijn opgebouwd gedurende de levenscyclus van een product. Deze emissies worden meestal uitgedrukt in equivalenten van koolstofdioxide (CO₂-eq). Dit betekent dat we niet alleen kijken naar CO₂, maar ook naar andere gassen die bijdragen aan klimaatverandering, zoals methaan (CH4) en lachgas (N2O), en deze omrekenen naar één begrijpelijke standaardmaat.
Het doel van carbon accounting is precies hetzelfde als dat van je financiële boekhouding: inzicht krijgen. Zonder inzicht weet je niet waar je lekt, waar je efficiënter kunt werken en waar de kansen liggen. Om dit gestructureerd te doen, wordt de uitstoot meestal onderverdeeld in drie categorieën, of 'Scopes', volgens het Greenhouse Gas Protocol, de wereldwijde standaard voor emissie rapportage:
- Scope 1: Dit zijn de directe emissies die je zelf veroorzaakt. Denk aan het gasverbruik voor de verwarming van je kantoor of de diesel in je eigen bedrijfswagens.
- Scope 2: Dit zijn indirecte emissies door energie die je inkoopt. De meest voor de hand liggende is elektriciteit. De uitstoot vindt plaats bij de energiecentrale, maar is het gevolg van jouw gebruik.
- Scope 3: Hier wordt het interessant (en vaak complex). Dit zijn alle andere indirecte emissies in je waardeketen. Denk aan de uitstoot bij de productie van de grondstoffen die je inkoopt, het transport door externe partijen, het woon-werkverkeer van medewerkers, en zelfs wat er gebeurt met je product als de klant het weggooit.
Wist je dat bij de meeste bedrijven het overgrote deel, soms wel meer dan 90%, van hun emissie zich in die laatste categorie bevindt? Lees meer over scope 1, 2 en 3 in deze uitgebreide uitleg.
Waarom is carbon accounting nu belangrijker dan ooit?
Misschien denk je: “Leuk, maar ik heb het al druk genoeg met mijn gewone boekhouding.” Dat is begrijpelijk. Toch zien we bij Hedgehog dat carbon accounting snel verschuift van een ‘moetje’ naar een strategische noodzaak. Hier zijn vijf redenen waarom je hier vandaag nog mee wilt beginnen.
1. Inzicht in de carbon footprint van je bedrijf Je kunt niet managen wat je niet meet. Zolang je geen data hebt, blijft duurzaamheid een vaag containerbegrip. Door je footprint in kaart te brengen, zie je plotseling waar de hotspots zitten. Misschien blijkt dat ene logistieke proces veel vervuilender dan gedacht, of zie je dat de switch naar LED-verlichting in de productiehal meer impact heeft dan verwacht. Carbon accounting maakt het abstracte concreet.
2. Een data-gedreven reductiestrategie Goede voornemens zijn sympathiek, maar in het bedrijfsleven heb je strategie nodig. Met de cijfers uit je carbon accounting kun je onderbouwde keuzes maken. In plaats van lukraak ergens zonnepanelen te leggen, kun je berekenen welke maatregel de meeste CO₂-reductie oplevert per geïnvesteerde euro. Dit maakt verduurzaming niet alleen beter voor de planeet, maar vaak ook efficiënter voor je portemonnee. Efficiëntie betekent immers vaak: minder verspilling van energie en materialen.
3. Compliance met regelgeving (CSRD en SB 253) De Europese Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) verplicht steeds meer bedrijven om te rapporteren over hun impact. Zelfs als jouw MKB-bedrijf niet direct onder deze plicht valt, krijg je er indirect mee te maken. Grote klanten die wel CSRD-plichtig zijn, moeten namelijk hun Scope 3 emissies in kaart brengen – en dat zijn jouw emissies. Ze gaan dus vragen om jouw data.
Daarnaast zien we internationale ontwikkelingen zoals SB 253 in Californië. Als je zakendoet met grote Amerikaanse partijen, kun je ook daar gevraagd worden om openheid van zaken te geven. Vrijwillige labels zoals B-Corp, Ecovadis en de Science-Based Targets initiative (SBTi) eisen eveneens een solide boekhouding van je uitstoot.
4. Transparantie naar je ketenpartners Klanten, leveranciers en investeerders vragen steeds vaker om transparantie. Ze willen weten met wie ze zakendoen. Door je duurzaamheidsdoelen en resultaten transparant te delen, bouw je aan vertrouwen. Je laat zien dat je een toekomstbestendige partner bent die risico’s begrijpt en beheerst. Een investeerder ziet een bedrijf dat grip heeft op zijn data als een veiligere investering.
5. Betrouwbare communicatie Er zijn drie valkuilen in duurzaamheidscommunicatie: greenwashing (jezelf groener voordoen dan je bent), greenhushing (stil blijven uit angst voor kritiek) en greenwishing (hopen dat je doelen haalt zonder plan). Carbon accounting is het tegengif voor alle drie. Met harde data communiceer je betrouwbaar. Je hoeft niets mooier te maken dan het is, want je hebt de feiten. En als de cijfers een keer tegenvallen, kun je uitleggen waarom en wat je eraan doet. Dat wordt door de markt vaak meer gewaardeerd dan een gelikt marketingverhaal zonder inhoud.ç
Hoe helpt Hedgehog?
Bij Hedgehog begrijpen we dat je geen dagen de tijd hebt om je door complexe spreadsheets en wetenschappelijke rapporten te worstelen. Je wilt gewoon weten waar je staat en wat je moet doen. Daarom geloven we in een aanpak die software combineert met menselijke expertise. Wij zijn geen afstandelijke auditor, maar je partner in dit proces.
Hedgehog Carbon platform Onze oplossing begint bij het Hedgehog Carbon platform. Dit is een intuïtieve SaaS-tool die speciaal is ontwikkeld om bedrijven te helpen hun footprint efficiënt te meten en te beheren. Vergeet de ingewikkelde Excel-bestanden die na drie versies al niet meer kloppen.
Het Carbon platform helpt je om data uit Scope 1, 2 en 3 gestructureerd te verzamelen. Of het nu gaat om gasrekeningen, kilometers van het wagenpark of inkoopdata; het systeem vertaalt deze gegevens naar heldere CO₂-equivalenten. Doordat we werken met gevalideerde databases, weet je zeker dat je rapportage klopt en voldoet aan internationale standaarden zoals het GHG Protocol. Zo ben je altijd klaar voor vragen van klanten of accountants.
Van inzicht naar actie met onze experts Software is fantastisch voor het verzamelen en berekenen van data, maar de echte waarde zit in wat je met die data doet. Daar komt onze persoonlijke aanpak om de hoek kijken.
- Consulting & Analyse: Onze experts kijken met je mee. We helpen je de cijfers te interpreteren. Zien we uitschieters? Waar liggen de "quick wins"? We bieden diepgaande analyses zoals Life Cycle Assessments (LCA) voor je producten, zodat je precies weet wat de impact is van grondstof tot afvalfase.
- Compliance Services: Worstel je met de CSRD of wil je je committeren aan de Science-Based Targets (SBTi)? Wij loodsen je door het woud van regelgeving. We zorgen dat je rapportages 'audit-proof' zijn, zonder dat je verzuipt in bureaucratie.
- Reductiestrategie: Uiteindelijk is het doel niet alleen rapporteren, maar ook reduceren. Samen ontwikkelen we een strategie die past bij jouw bedrijf. Geen vage vergezichten voor 2050, maar pragmatische stappen die je morgen kunt zetten.
Bij Hedgehog geloven we dat duurzaamheid haalbaar moet zijn voor iedere ondernemer. Het hoeft niet ingewikkeld of intimiderend te zijn. Net zoals je financiële jaarrekening je helpt om financieel gezond te blijven, helpt carbon accounting je om toekomstbestendig te worden.
Dus, nu die financiële mappen weer in de kast staan: zullen we eens kijken naar die andere balans? Het is tijd om grip te krijgen op je cijfers. Niet alleen voor de planeet, maar ook voor de toekomst van je bedrijf.
