In het kort
- Je deadline is de sluitingsdatum van de aanbesteding en niet het einde van het rapportagejaar. Kies je software op basis van dat gegeven.
- Je emissies komen uit het wagenpark, uit verbruiksartikelen voor de schoonmaak en uit onderaannemers. Over de onderaannemers ontstaan de meeste discussies.
- Energie die je op de locatie van een klant verbruikt, valt meestal onder scope 2 van die klant en niet onder die van jou. Als je die afbakening goed vastlegt, rapporteer je geen emissies van een ander.
Zakelijke en publieke opdrachtgevers beoordelen CO2 in aanbestedingen voor facility management. De deadline die voor jou telt, is daarom de sluitingsdatum van de aanbesteding en niet het einde van een rapportagejaar. Schrijf je offertes, dan is dit artikel voor jou. Je emissies komen uit drie bronnen: brandstof voor het wagenpark, de inkoop van schoonmaakmiddelen en andere verbruiksartikelen, en de uitgaven aan onderaannemers. De software moet die drie bronnen omzetten in een footprint van je bedrijf die je met onderbouwing kunt aanleveren, zo nodig per contract als een klant daarom vraagt. Die footprint moet je elk jaar kunnen bijwerken zonder de methode opnieuw op te zetten.
Zoek eerst de laatste drie aanbestedingen op die je hebt verloren of bijna verloren, en lees wat daarin over CO2 werd gevraagd. Daaruit blijkt wat je software moet kunnen.
Waarom moet een facilitair dienstverlener zijn uitstoot meten?
Omdat de klant erom vraagt, en klanten laten CO2 steeds zwaarder meewegen.
Zakelijke klanten vragen erom omdat ze gegevens over hun eigen waardeketen verzamelen. Jij bent een leverancier in hun scope 3. Als zij moeten rapporteren, sturen ze jou een vragenlijst.
Publieke opdrachtgevers in Nederland gebruiken vaak de CO2-Prestatieladder, die bij Nederlandse overheidsaanbestedingen een voordeel bij de gunning oplevert. Een certificering op een bepaalde trede levert je een concreet voordeel op ten opzichte van je inschrijfprijs. Dat weegt anders dan een ingevulde vragenlijst. In de CO2-Prestatieladder voor het mkb leggen we uit hoe dat voor kleinere bedrijven werkt.
Verlengingen van raamovereenkomsten worden vaak over het hoofd gezien. Een raamovereenkomst die je al jaren hebt, wordt opnieuw aanbesteed, nu met CO2-criteria die er de vorige keer niet in stonden. Als je daar geen antwoord op hebt, verlies je het voordeel dat je als zittende leverancier had.
De commerciële reden is eenvoudig, ook al is hij niet prettig. In deze sector bieden inschrijvers grotendeels vergelijkbare diensten aan en staan de prijzen onder druk. Een criterium dat los van de prijs wordt beoordeeld, maakt dan echt verschil, en CO2 is inmiddels zo'n criterium.
Waar komen de emissies van facilitaire dienstverleners vandaan?
Uit drie bronnen, die elk heel anders werken.
Brandstof voor het wagenpark. Het gaat om bestelbussen, servicevoertuigen en soms specialistisch materieel, en deze uitstoot valt onder je scope 1. Je kunt het tot op de liter meten met gegevens van je tankpassen, en meestal is dit de post die je zelf echt kunt verlagen.
Verbruiksartikelen. Schoonmaakmiddelen, papierproducten, vuilniszakken en vervangingsonderdelen zijn ingekochte goederen, die je meestal berekent op basis van je inkoopgegevens. Als je ze voor het eerst optelt, is het totaal meestal veel hoger dan je had verwacht.
Onderaannemers. Hieronder vallen gespecialiseerde vakmensen, glazenwassers, ongediertebestrijding, afvalinzameling en alle andere diensten die je doorverkoopt in plaats van zelf uitvoert. Dit is meestal de grootste post, en altijd de post met de minste documentatie.
Er is nog een vierde post, en die hoort niet bij jou. Hier maken veel bedrijven een fout. Energie die je op de locatie van een klant verbruikt terwijl je de dienst levert, valt in de regel onder scope 2 van de klant. Als je die energie als je eigen uitstoot rapporteert, wordt je footprint te hoog en zeggen je intensiteitscijfers niets meer. Bovendien tel je die uitstoot dan dubbel met de klant die om je cijfers vroeg. Leg deze afbakening dus expliciet en schriftelijk vast.
Wat moet je antwoord in een aanbesteding bevatten?
Meer dan een getal, maar minder dan een duurzaamheidsverslag. Houd dit overzicht bij de hand als je software vergelijkt.
| Wat de aanbesteding vraagt | Wat je moet aanleveren |
|---|---|
| De huidige footprint van je bedrijf | Scope 1, scope 2 en de materiële scope 3-categorieën, voor een vermeld jaar |
| Een vermelde afbakening en methode | Welke entiteiten, welke standaard en welke factoren |
| Onderbouwing van de cijfers | Brongegevens die je op verzoek kunt opvragen |
| Cijfers per contract of locatie | Dezelfde methode, toegepast op een deel van je activiteiten |
| Een reductietoezegging | Een doel met een basisjaar als uitgangspunt |
| Maatregelen die je al hebt genomen | Een gedateerd overzicht van je eigen maatregelen |
| Certificering, als die meetelt | Een externe beoordeling, met een eigen planning |
Op de vierde rij gaat het vaak mis. Een klant die je inschrijving beoordeelt, wil vaak weten hoeveel uitstoot de dienstverlening voor die klant veroorzaakt, en niet alleen het totaal van je bedrijf. Als je software niet per contract of locatie kan uitsplitsen, moet je dat elke keer met de hand doen, onder tijdsdruk.
Hoe neem je onderaannemers mee zonder dubbel te tellen?
Kies één methode, pas die consequent toe en laat de klant weten welke methode je gebruikt.
Er zijn twee methoden die je kunt verantwoorden, en er is één gewoonte die je niet kunt verantwoorden.
Behandel uitbesteed werk als ingekochte diensten en bereken de uitstoot op basis van je uitgaven. Dat gaat snel en is volledig, maar het is een zwakke methode: je kunt alleen een daling laten zien als je minder uitgeeft.
Vraag onderaannemers om hun eigen emissiecijfers voor het werk dat ze voor jou doen. Dat kost meer tijd, maar de gegevens zijn beter en worden elk jaar beter naarmate de samenwerking groeit. Een klant die je beoordeelt op hoe je met je keten samenwerkt, zoekt precies naar deze aanpak.
De gewoonte die je moet vermijden is beide methoden door elkaar gebruiken zonder een keuze te maken. Dan reken je sommige onderaannemers op basis van uitgaven en andere op basis van hun eigen cijfers, zonder vast te leggen welke methode bij wie hoort. Het totaal kan dan niemand meer controleren, en de verandering ten opzichte van vorig jaar zegt niets.
Begin voor alle onderaannemers met een berekening op basis van uitgaven, en vraag daarna je vijf grootste onderaannemers om echte gegevens. Die stapsgewijze aanpak is op zichzelf al een goed antwoord in een aanbesteding, omdat je er een plan mee laat zien en niet alleen een bewering. Vragen klanten meer over je waardeketen dan in een vragenlijst past, dan is scope 3-consulting meestal de volgende stap.
Wat doet Hedgehog voor facilitaire dienstverleners?
Het platform levert rapportages voor de CO2-Prestatieladder, naast het GHG Protocol en PPN 006. Het platform begeleidt je bij het inrichten volgens het GHG Protocol, bij een plan voor het verzamelen van gegevens en bij het opbouwen van de inventarisatie. Daarbij helpen een AI-assistent en menselijke GHG-experts die je in de app kunt bereiken. Het platform bevat meer dan 20.000 spend-based en activity-based factoren. Daarmee bereken je de uitstoot van verbruiksartikelen en onderaannemers zolang je nog geen betere gegevens hebt. Zodra onderaannemers hun eigen cijfers aanleveren, kun je die als organisatie- of leveranciersspecifieke CO2-gegevens toevoegen. Met het entiteitenbeheer richt je locaties en vestigingen in, met rollen voor gegevenseigenaren, auditors en managers. Zo kun je ook cijfers per contract laten zien. Het platform werkt in het Engels, Frans en Nederlands.
Je kunt een gratis account aanmaken zonder verkoopgesprek. Pro kost vanaf EUR 1.200 per jaar.
Het platform heeft drie beperkingen, die we hier zelf noemen.
Het meeste werk zit in het invoeren van de gegevens. Een klant van een klein bedrijf schreef in augustus 2026 op G2 dat alles perfect werkt zodra de gegevens zijn geladen, maar dat het laden zelf het lastige deel is. Als je inkoopadministratie voor verbruiksartikelen uit duizenden kleine posten bestaat, kost je eerste footprint dus tijd. Wie je belooft dat je binnen een week een cijfer voor een aanbesteding hebt, heeft je administratie niet gezien.
Er zijn nog weinig koppelingen. Een reviewer van een middelgroot bedrijf schreef in juni 2026 op G2 dat hij graag meer koppelingen met andere software zou zien. Verwacht je dat je telematicasysteem voor het wagenpark of je inkoopsysteem automatisch gegevens doorgeeft, vraag ons dan eerst wat er mogelijk is.
Productfootprints zijn een aparte dienst. LCA's, EPD's, MKI-berekeningen en PCF's maken onze adviseurs, en ze zitten niet in het abonnement. Het platform berekent de footprint van je organisatie, en daar vraagt een aanbesteding om. Wil een klant meer detail, dan valt dat onder carbon footprint consulting.
Waar begin je?
Begin met het wagenpark. De gegevens van je tankpassen zijn al digitaal en volledig, en binnen een dag heb je een betrouwbaar cijfer voor scope 1. Het wagenpark is ook de post waar je zelf maatregelen kunt nemen. Daardoor kun je in je volgende inschrijving een reductietoezegging doen die je ook echt kunt waarmaken.
Kies daarna hoe je onderaannemers meerekent, en neem die keuze op in je standaardteksten voor aanbestedingen. Dan staat in elke inschrijving hetzelfde. Als twee inschrijvingen bij dezelfde klant elkaar tegenspreken, is dat schadelijker dan een bescheiden cijfer dat je steeds op dezelfde manier uitlegt.
Je kunt een gratis account aanmaken zonder verkoopgesprek en vóór je volgende inschrijfdeadline een footprint op basis van je wagenpark hebben.
Bronnen: documentatie van SKAO over de CO2-Prestatieladder, GHG Protocol Corporate Standard, Hedgehog platform, Hedgehog op G2. Gelezen op 27 augustus 2026.
Feiten op deze pagina zijn voor het laatst geverifieerd op 2026-09-17.
