In het kort
- Als een leverancier zegt dat zijn software scope 3 ondersteunt, kan hij drie verschillende dingen bedoelen, en meestal zegt hij niet welke.
- De meeste bedrijven hebben vier of vijf van de vijftien categorieën nodig, dus test de software op je shortlist alleen op die categorieën.
- Een grotere bibliotheek met emissiefactoren betekent niet dat de software je scope 3 beter afdekt.
Bijna elk CO2-platform zegt dat het scope 3 ondersteunt. Daarmee kan de leverancier van alles bedoelen, van een spend-based schatting voor drie categorieën tot primaire data die je bij met naam genoemde leveranciers verzamelt en samen met het bewijs bewaart. Het verschil tussen die twee is waar het meeste werk en de meeste kosten zitten. Krijg je een vragenlijst van een klant, doe je mee aan een aanbesteding of moet je voldoen aan een standaard die om emissies in de waardeketen vraagt, dan moet je weten wat je precies koopt. Bepaal eerst welke van de vijftien categorieën voor jou gelden. Test daarna elke tool op je shortlist alleen op die categorieën, en besteed geen aandacht aan de rest van de demo.
Wat bedoelt een leverancier als hij zegt dat zijn software scope 3 ondersteunt?
Leveranciers gebruiken dezelfde term voor drie verschillende functies. Ga bij elke leverancier na welke hij bedoelt.
Schatten. De tool past gepubliceerde emissiefactoren toe op je uitgaven of je activiteitsgegevens, en berekent een cijfer voor de categorieën die je aanzet. Dat is een geldige en snelle aanpak, en voor een eerste inventarisatie of een eenvoudige vragenlijst is het genoeg. De meeste tools bedoelen dit.
Een inventarisatie beheren. De tool houdt een scope 3 bij waarin je verschillende methoden combineert: sommige categorieën zijn spend-based, andere activity-based en weer andere gebaseerd op gegevens van leveranciers. De tool houdt bij welke methode je per categorie gebruikt, en kan de cijfers van een jaar herzien als emissiefactoren veranderen. Dit heb je nodig als je elk jaar rapporteert en je cijfers moet kunnen verantwoorden.
Leveranciers betrekken. De tool stuurt verzoeken naar je leveranciers, stuurt herinneringen, ontvangt hun gegevens en verwerkt die in je inventarisatie. Dat is een apart onderdeel van het product, en meestal staat het ook als aparte post op de offerte.
Als een leverancier zegt dat hij scope 3 ondersteunt, kan hij elk van deze drie functies bedoelen. Vraag daarom letterlijk welke van de drie hij levert.
Welke van de vijftien categorieën heb je echt nodig?
Bijna geen enkel bedrijf heeft ze allemaal nodig. Volgens het GHG Protocol beoordeel je eerst welke categorieën relevant zijn, en vermeld je welke je hebt weggelaten en waarom. Een beperkte inventarisatie met een duidelijke afbakening is beter dan een inventarisatie met veel categorieën die weinig toevoegen.
| Categorie | Wat eronder valt | Voor wie het zwaarst weegt | Gebruikelijke methode |
|---|---|---|---|
| 1. Ingekochte goederen en diensten | Alles wat je inkoopt | Bijna iedereen, meestal de grootste post | Eerst spend-based, later gegevens van leveranciers |
| 2. Kapitaalgoederen | Gekochte machines, gebouwen en voertuigen | Producenten met veel bedrijfsmiddelen | Spend-based |
| 3. Brandstof- en energiegerelateerde activiteiten | De uitstoot vóór je eigen energieverbruik, zoals winning en transport | Iedereen, klein maar makkelijk te berekenen | Activity-based, automatisch |
| 4. Transport en distributie upstream | Vrachtvervoer dat je zelf betaalt | Producenten en groothandels | Tonkilometers of uitgaven |
| 5. Afval uit de eigen bedrijfsvoering | Afval dat je laat verwerken | Iedereen, klein | Aantal ton per afvalstroom |
| 6. Zakelijke reizen | Vluchten, treinreizen en hotels | Zakelijke dienstverleners | Boekingsgegevens |
| 7. Woon-werkverkeer | Reizen van medewerkers naar het werk | Werkgevers met veel kantoorpersoneel | Enquête of aantal medewerkers |
| 11. Gebruik van verkochte producten | Energie die je product verbruikt tijdens gebruik | Makers van apparatuur, vaak de grootste post | Productgegevens en aannames over gebruik |
Ben je een dienstverlener, dan zitten de meeste emissies in categorie 1, 6 en 7. Maak je producten, dan zijn dat meestal categorie 1 en 11. Als je aan het begin goed bepaalt welke categorieën relevant zijn, bespaar je meer tijd dan met welke softwarefunctie ook. Een goede scope 3-consultant doet dat daarom als eerste met je.
Hoe test je in een demo of een platform scope 3 goed ondersteunt?
Neem je eigen gegevens mee en gebruik niet de voorbeelddata van de leverancier. Met de volgende vijf tests ben je in dertig minuten klaar.
Laad de inkoopregels van één echte maand. Kijk hoeveel rijen de tool zelf aan een categorie toewijst, en wat er met de andere rijen gebeurt.
Vraag de leverancier om één categorie om te zetten van spend-based naar activity-based. Kijk wat er dan met de vorige periode gebeurt. Als de cijfers van eerdere jaren ongemerkt veranderen, kun je de jaren niet meer betrouwbaar vergelijken.
Voer met de hand een leverancierspecifieke emissiefactor in. Zulke factoren krijg je per e-mail van klanten en leveranciers, en je hebt in de software een vaste plek nodig waar je ze vastlegt.
Sluit bewust een categorie uit. Kijk of de tool vastlegt dat je de categorie hebt uitgesloten en waarom. Het GHG Protocol vraagt die beoordeling, dus de software moet het ondersteunen.
Exporteer de uitsplitsing per categorie. Klanten vragen naar de categorie die voor hen relevant is, niet naar je totale uitstoot.
Is een platform met meer emissiefactoren beter voor scope 3?
Niet vanzelf. Dit is belangrijk om te weten, omdat leveranciers het aantal factoren vaak als eerste noemen.
EcoHedge meldt op zijn vergelijkingspagina, gelezen op 27 augustus 2026, dat het 277.000 of meer emissiefactoren heeft. Dat is meer dan de ruim 20.000 spend-based en activity-based factoren die Hedgehog opgeeft, en dat ontkennen we niet.
Het aantal factoren zegt niet of er een geschikte factor is voor jouw materiaal, in jouw land en voor jouw jaar. Het zegt ook niet of je kunt zien welke factor voor een bepaalde regel is gebruikt. Honderdduizend factoren voor regio's waar je niet actief bent, voegen niets toe. Eén juiste factor voor de legering die het grootste deel van je materiaallijst uitmaakt, verandert je hele uitkomst.
Vergelijk platforms daarom niet op het totale aantal factoren, maar op drie punten: of de categorieën en landen waarin jij werkt goed zijn afgedekt, of je eigen leverancierspecifieke gegevens kunt toevoegen, en of je bij elke regel kunt terugzien welke factor is gebruikt. Op dat laatste punt hebben onze eigen klanten ons ook aangesproken, en je kunt die vraag het best aan elke leverancier stellen.
Hoe ga je om met primaire data van leveranciers?
Of een scope 3-aanpak zich verder ontwikkelt of blijft steken, hangt vooral hiervan af. Denk er daarom over na voordat je software koopt.
Met spend-based schattingen heb je snel een volledig cijfer. Maar ze laten geen daling zien die je echt hebt bereikt, omdat ze meebewegen met de prijs en niet met de werkelijke hoeveelheid materiaal of energie. Alleen als je de schattingen voor je grootste leveranciers vervangt door hun echte cijfers, krijg je een scope 3-cijfer dat verandert als je iets aan je uitstoot doet.
Let op twee praktische punten. Ten eerste kunnen de meeste leveranciers nog geen cijfers leveren. Reken in het eerste jaar dus op weinig antwoorden, en richt je op het kleine aantal leveranciers waaraan je het meeste uitgeeft. Ten tweede moeten je verzoeken in verhouding staan tot wat je nodig hebt. Grote rapporterende bedrijven mogen niet onbeperkt informatie opvragen bij mkb-leveranciers, en als je die grens negeert, krijg je minder snel gegevens terug. Waar die grens ligt, lees je in welke ESG-vragen je mag weigeren.
Wat kan Hedgehog wel, en wat niet?
Het platform is een tool voor het beheren van een inventarisatie, de tweede functie hierboven. Het bevat meer dan 20.000 spend-based en activity-based emissiefactoren, en je kunt eigen CO2-gegevens van je organisatie en je leveranciers toevoegen. Een AI-assistent begeleidt je bij het inrichten volgens het GHG Protocol, het opbouwen van de inventarisatie, het uploaden van gegevens en het rapporteren. Je beheert entiteiten op verschillende locaties, met rollen voor data-eigenaren, auditors en managers, zodat de verantwoordelijke voor elke categorie zelf de gegevens kan laden. Het platform maakt rapportages volgens het GHG Protocol, PPN 006 en de CO2-Prestatieladder, en heeft werkstromen voor SBTi, B-Corp en EcoVadis. Voor een gratis account hoef je geen verkoopgesprek te voeren, en Pro kost vanaf EUR 1.200 per jaar.
Als je software voor scope 3 zoekt, moet je rekening houden met drie beperkingen.
Het laden van de gegevens kost het meeste werk. Een klant schreef in augustus 2026 op G2 dat het platform perfect werkt zodra de gegevens erin staan, maar dat het lastig is om ze erin te krijgen. Bij scope 3 geldt dat nog sterker, omdat de gegevens in de systemen van andere bedrijven staan.
Productvoetafdrukken zijn een dienst. Is categorie 11 je grootste post, of wil een klant een verklaring per product, dan gaat het om een LCA, EPD, MKI-berekening of PCF. Die levert Hedgehog als advieswerk. Het platform berekent de voetafdruk van organisaties.
Het platform is geen breed ESG-pakket. Een klant gaf ons in juni 2026 een 3,5 van de 5. Hij schreef dat het platform minder compleet is als je een breder systeem voor ESG-gegevens en -rapportage zoekt, omdat er geen functie is om databronnen te beheren en geen functie om decarbonisatiedoelen te volgen.
Waar begin je?
Bepaal welke vier of vijf van de vijftien categorieën voor jou van belang zijn, en schrijf per categorie in één zin op waarom je die meeneemt of weglaat. Dat overzicht is in een gesprek met een klant meer waard dan welk dashboard ook, en je hebt er een middag voor nodig.
Werk daarna één categorie van begin tot eind uit in een echte tool, voordat je je shortlist vastlegt. Je kunt gratis een account aanmaken en categorie 1 uitproberen met de inkoopgegevens van één maand, zonder dat je met iemand hoeft te praten.
Bronnen: het Hedgehog-platform, Hedgehog op G2, ecohedge.com/compare/hedgehog. Gelezen op 27 augustus 2026. Controleer de definities van de categorieën in de tekst van het GHG Protocol zelf voordat je op de samenvattingen hierboven vertrouwt.
Feiten op deze pagina zijn voor het laatst geverifieerd op 2026-09-17.
