In het kort
- Vier verschillende oorzaken leveren op het beoordelingsformulier hetzelfde resultaat op, maar elke oorzaak vraagt om een andere aanpak.
- Een certificaat halen kost maanden, waardoor je de volgende inschrijving vaak al niet meer kunt winnen. Plan daarom twee inschrijvingen vooruit.
- Vraag de aanbestedende dienst hoe je inschrijving per criterium is beoordeeld. De meeste diensten geven die toelichting, maar bijna geen inschrijver vraagt erom.
Als je een aanbesteding verliest op CO2-criteria, heeft dat meestal een van vier oorzaken, en elke oorzaak vraagt om een andere aanpak. Misschien had je geen certificaat terwijl de aanbestedende dienst daar punten voor gaf. Misschien had je het certificaat wel, maar op een te lage trede. Het kan ook zijn dat je de gegevens had, maar ze in de verkeerde vorm hebt aangeleverd. Of de beoordelaars vonden je reductieplan niet geloofwaardig.
Twee van die oorzaken kun je vóór je volgende inschrijving oplossen. Zoek daarom eerst uit welke oorzaak bij jou speelde, een stap die de meeste inschrijvers overslaan.
Hoe kom je erachter wat er werkelijk misging?
Vraag de aanbestedende dienst om een toelichting op de beoordeling. Volgens het aanbestedingsrecht heb je in het algemeen recht op uitleg over hoe je inschrijving is beoordeeld. Als je er uitdrukkelijk om vraagt, krijg je in de meeste gevallen ook de score per criterium.
Stel drie vragen: welke score je op de duurzaamheidscriteria kreeg en wat de maximale score was, welke score de winnaar op die criteria haalde, en met welk bewijs je hoger had gescoord.
De meeste inschrijvers sturen een beleefde bedankmail en gaan door met de volgende aanbesteding. Toch is deze toelichting de goedkoopste informatie over je concurrenten die je kunt krijgen. Je ziet eraan of je met één punt verschil hebt verloren of met een grote achterstand, en in die twee gevallen moet je heel verschillend reageren.
Welke van de vier oorzaken was het?
Je had het certificaat niet. Bij Nederlandse opdrachten in de grond-, weg- en waterbouw gaat het meestal om de CO2-Prestatieladder. Rijkswaterstaat geeft er bij de gunning voordeel voor en ProRail doet dat sinds 2010. Schrijf je in op opdrachten van die organisaties, dan telde de ladder dus al mee. Als de aanbestedende dienst er punten voor gaf en jij geen certificaat had, had een beter geschreven inschrijving je niet geholpen.
Je had het certificaat op een te lage trede. Met Handboek 4.0 zijn de vijf niveaus van de ladder vervangen door drie treden. Elke opdrachtgever bepaalt zelf hoeveel gunningsvoordeel een trede oplevert: Rijkswaterstaat hanteert 2, 4 en 6 procent, en ProRail stelt voor om vanaf 1 januari 2027 4, 7 en 10 procent te hanteren. Dat voordeel is een fictieve korting: de opdrachtgever trekt voor de beoordeling een percentage van je inschrijfsom af. Een concurrent die één trede hoger staat, schreef bij dezelfde prijs dus in feite lager in dan jij. Dit verlies is het meest pijnlijk, omdat je het werk wel hebt gedaan en toch op dit punt verliest.
Je leverde de informatie in de verkeerde vorm aan. Bij Britse overheidsopdrachten van meer dan GBP 5 miljoen per jaar vraagt PPN 006 om een carbon reduction plan in een voorgeschreven vorm. Dat plan beschrijft scope 1, scope 2 en vijf met name genoemde scope 3-categorieën. Lever je in plaats daarvan een goed duurzaamheidsverslag in, dan scoor je alsof je niets had ingediend. In onze PPN 006-checklist lees je aan welke eisen dat document moet voldoen.
Je plan was niet geloofwaardig. Je noemde doelen zonder maatregelen waarvan de kosten zijn berekend, of je basisjaar was voor de beoordelaars niet na te rekenen. Beoordelaars kijken steeds vaker of een plan geloofwaardig is, en minder naar hoe ambitieus het doel is.
Wat kun je herstellen vóór de volgende inschrijving?
Wees realistisch over hoe lang elke oplossing duurt, want bij de planning gaat het meestal mis.
Problemen met de vorm en de geloofwaardigheid kun je nu oplossen. Had je de gegevens wel, maar heb je ze slecht gepresenteerd, dan kost het herstel een paar weken. Zorg dat je het voorgeschreven format hebt, stel je inschrijving opnieuw op volgens dat format, en zorg dat bij elk doel een maatregel hoort waarvan de kosten bekend zijn en waarvoor een medewerker met naam verantwoordelijk is.
Een certificaat kun je niet op korte termijn regelen. Instappen op de ladder of een trede hoger komen kost maanden, inclusief een externe audit. Je kunt bij de inschrijving wel een ambitieniveau opgeven zonder dat je het certificaat al hebt, maar dan moet je het tijdens de uitvoering aantonen, en lukt dat niet, dan volgt een contractuele sanctie. Verloor je omdat je geen certificaat had, dan verlies je de volgende inschrijving waarschijnlijk om dezelfde reden. Pas de inschrijving daarna kun je realistisch gezien winnen.
Dat is geen prettige boodschap, maar het is beter om het duidelijk te zeggen. Na een verloren aanbesteding wil je het probleem meestal voor de volgende inschrijving oplossen, en bij certificering lukt dat niet. Plan daarom twee inschrijvingen vooruit.
De kwaliteit van je gegevens zit daartussenin. Was je basisjaar onvolledig, dan heb je een volledige rapportagecyclus nodig om het goed te verbeteren. De presentatie kun je meteen verbeteren, de inhoud in de loop van een jaar.
Hoe voorkom je dat het opnieuw gebeurt?
Er zijn drie maatregelen, hieronder gerangschikt naar wat ze opleveren.
Zoek uit welke certificaten je concurrenten hebben. De registers van gecertificeerde bedrijven zijn openbaar. Zoek de bedrijven op van wie je regelmatig verliest en kijk op welke trede ze staan. Dan weet je aan welk niveau je moet voldoen en hoef je daar niet naar te raden.
Bereken wat een hogere trede je oplevert. Neem de waarde van een gemiddelde inschrijving, pas de fictieve korting van de trede boven de jouwe toe, en vergelijk dat verschil met wat het kost om die trede te halen. Voor aannemers die regelmatig op overheidsopdrachten inschrijven, is de keuze na die ene berekening meestal duidelijk.
Maak je rapportage jaarlijks in plaats van per inschrijving. De dure aanpak is om bij elke nieuwe aanbesteding haastig je CO2-voetafdruk opnieuw te berekenen, vanaf nul. De goedkope aanpak is om je inventarisatie het hele jaar bij te houden, zodat je voor een inschrijving alleen een export hoeft te maken in plaats van een project te starten. Dat verschil is het belangrijkste praktische argument om een platform te gebruiken in plaats van een spreadsheet of een eenmalige opdracht aan een adviesbureau.
Wat doet Hedgehog hierin?
Het platform noemt de CO2-Prestatieladder en PPN 006 als rapportages die je ermee kunt maken. Een AI-assistent begeleidt je bij het opstellen van een broeikasgasinventarisatie en een plan voor het verzamelen van gegevens, en in de app kun je ook GHG-experts van Hedgehog bereiken. Voor aanbestedingen is vooral belangrijk dat je inventarisatie tussen twee inschrijvingen gewoon blijft bestaan.
Je kunt een gratis account aanmaken zonder verkoopgesprek. Pro kost vanaf EUR 1.200 per jaar.
Wel zijn er twee kanttekeningen.
De eerste inventarisatie kost werk. Een reviewer op G2 schreef in augustus 2026 dat alles perfect werkt zodra de gegevens zijn ingeladen, maar dat het inladen het lastige deel is. Moet je over drie weken al inschrijven, dan helpt software je bij die inschrijving niet meer, maar bij de inschrijving daarna wel.
Certificering is een apart traject met een eigen auditor. Geen enkel platform kan je certificeren. Het platform levert de inventarisatie en de documentatie die je voor certificering en aanbestedingen nodig hebt. Voor een trede heb je nog steeds een externe certificerende instelling nodig, en hoe lang dat duurt, bepaal je niet zelf.
Wat moet je deze week doen?
Mail de aanbestedende dienst en vraag om de beoordeling per criterium. Zoek daarna twee concurrenten op in het register van gecertificeerde bedrijven.
Met die twee gegevens weet je of je vooral je presentatie moet verbeteren of een volledig certificeringstraject voor de boeg hebt. Alle volgende stappen hangen daarvan af.
Moet je een certificeringstraject doorlopen, plan dan een gesprek in. Dan rekenen we samen voor je geplande inschrijvingen uit wat een hogere trede je oplevert. Wil je eerst zien hoe je gegevens ervoor staan, maak dan een gratis account aan en bereken een eerste CO2-voetafdruk.
Bronnen: SKAO, UK Cabinet Office PPN 006, Hedgehog-platform, Hedgehog op G2. Geverifieerd op 27 augustus 2026.
Feiten op deze pagina zijn voor het laatst geverifieerd op 2026-08-27.
