Kennisbank

Wat er echt is veranderd aan de EUDR

Twee keer uitstel, een nieuwe categorie downstream operators en een nieuwe productlijst. Die nieuwe categorie is belangrijker dan het uitstel, maar staat nog in weinig handleidingen. Verordening (EU) 2025/2650 verving artikel 38 volledig en verschoof de toepassingsdatum naar 30 december 2026.

Start gratis versie Hedgehog Carbon Platform
Start gratis versie Hedgehog Carbon Platform
Start gratis

In het kort

  • Verordening (EU) 2025/2650 verving artikel 38 volledig en verschoof de toepassingsdatum naar 30 december 2026. Dat was het tweede uitstel binnen twaalf maanden.
  • De belangrijkste wijziging is een nieuwe categorie, de downstream operators. Die dienen geen due diligence-verklaringen in.
  • Gedelegeerde Verordening (EU) 2026/2102 haalde in september 2026 leer van de productlijst. Oploskoffie en palmoliederivaten komen er vanaf 30 december 2027 bij.

Aan de EUDR zijn drie dingen veranderd. Het uitstel krijgt de meeste aandacht, maar is het minst belangrijk. Verordening (EU) 2025/2650 van 19 december 2025 verschoof de toepassingsdatum naar 30 december 2026. Dat was het tweede uitstel, en beide keren besloot de EU daartoe in december. Dezelfde verordening voerde een nieuwe categorie bedrijven in, de downstream operator, die helemaal geen due diligence-verklaringen indient. In september 2026 veranderde een gedelegeerde verordening daarnaast de productlijst. Voor de meeste Europese fabrikanten die grondstoffen kopen waarvoor al een verklaring is ingediend, bepaalt de categorie downstream operator hoeveel werk de EUDR is. Toch staat die categorie nog in weinig handleidingen.

Welke wetten hebben de EUDR gewijzigd?

Vier wetten en één rapport, in volgorde van datum.

Verordening (EU) 2023/1115 is de oorspronkelijke tekst uit 2023. Artikel 38, lid 2, noemde 30 december 2024 als toepassingsdatum. Verordening (EU) 2024/3234 van 19 december 2024 was het eerste uitstel, naar 30 december 2025. Verordening (EU) 2025/2650 van 19 december 2025 is de belangrijkste wijzigingsverordening. Die verving artikel 38 volledig, legde 30 december 2026 vast en bracht de inhoudelijke wijzigingen hieronder. COM(2026) 191 final, gepubliceerd op 4 mei 2026, is de evaluatie van de Commissie over vereenvoudiging. Die veranderde niets, maar maakte wel duidelijk dat er geen nieuw uitstel kwam. Gedelegeerde Verordening (EU) 2026/2102 van de Commissie van 13 juli 2026, gepubliceerd in het Publicatieblad op 17 september 2026, wijzigde bijlage I, de lijst met producten die onder de EUDR vallen.

Wat is een downstream operator, en waarom is dat belangrijker dan het uitstel?

Omdat een grote groep bedrijven daardoor geen zware verplichtingen meer heeft, maar alleen lichte.

Vóór de wijziging gingen de meeste bedrijven ervan uit dat elk bedrijf dat een product met een gereguleerde grondstof in de EU op de markt bracht, due diligence moest uitvoeren en een verklaring moest indienen. Verordening (EU) 2025/2650 maakte voor een deel van die bedrijven een aparte categorie met eigen, lichtere regels: de downstream operator. Dat is een bedrijf dat producten op de markt brengt die zijn gemaakt van producten waarvoor al een due diligence-verklaring is ingediend.

De verordening zegt uitdrukkelijk dat downstream operators en handelaren geen due diligence-verklaringen hoeven in te dienen. Ze hoeven ook niet na te gaan of er due diligence is uitgevoerd. Wat overblijft, is beperkt en administratief. Downstream operators en handelaren die groter zijn dan het mkb, moeten zich registreren in het informatiesysteem van de EU voordat ze producten op de markt brengen. De eerste downstream operator of handelaar in de keten moet, ook als die tot het mkb behoort, de referentienummers van de due diligence-verklaringen of de identificatienummers van de verklaringen verzamelen en bewaren.

Wat betekent dat voor je bedrijf? De meeste Europese voedingsmiddelen- en drankenproducenten die cacao, koffie of palmolie kopen bij een leverancier in de EU die daarvoor al een verklaring heeft ingediend, zijn downstream operators. Een fabrikant die de grondstof zelf importeert, is operator en draagt de volledige verplichting. Of je operator of downstream operator bent, hangt af van wie de goederen de EU binnenbrengt: jij of een leverancier vóór je in de keten. Wat je maakt, speelt geen rol.

Wat is er per onderdeel veranderd?

Wat er eerst stondWat er nu staatWelke wet het veranderde
Toepassing vanaf 30 december 2024Toepassing vanaf 30 december 2026Vo. (EU) 2024/3234, daarna Vo. (EU) 2025/2650
Latere start voor micro- en kleine operators vanaf 30 juni 2026Latere start vanaf 30 juni 2027, voor bedrijven die uiterlijk op 31 december 2024 als zodanig waren opgerichtVo. (EU) 2025/2650
Geen aparte categorie voor downstream operators. Eén verplichting voor alle operatorsDownstream operators en handelaren dienen geen due diligence-verklaringen in en hoeven niet na te gaan of er due diligence is uitgevoerdVo. (EU) 2025/2650
Geen registratieplicht voor deze groepDownstream operators en handelaren die geen mkb zijn, registreren zich in het informatiesysteem van de EU voordat ze producten op de markt brengenVo. (EU) 2025/2650
Geen plicht om referentienummers te bewaren voor deze groepDe eerste downstream operator of handelaar in de keten verzamelt en bewaart referentienummers of identificatienummers van verklaringenVo. (EU) 2025/2650
EU-houtverordening ingetrokken per 30 december 2025Ingetrokken per 30 december 2026, met een overgangsperiode tot 31 december 2029 voor hout dat vóór 29 juni 2023 is geproduceerdVo. (EU) 2025/2650, nieuw artikel 37
Aparte verplichtingen voor de Commissie om effecten te beoordelenOpgenomen in een algemene evaluatie uiterlijk 30 juni 2030, en daarna ten minste elke vijf jaarVo. (EU) 2025/2650
Geen evaluatie over vereenvoudiging voorgeschrevenHet nieuwe artikel 32, lid 1 bis, vroeg om een rapport uiterlijk 30 april 2026. Het verscheen op 4 mei 2026Vo. (EU) 2025/2650
Runderhuiden en leer in bijlage IGeschrapt. De post voor banden is beperkt tot loopvlakkenGedelegeerde Vo. (EU) 2026/2102
Oploskoffie, bevroren rundertongen en veel palmoliederivaten vallen er niet onderVallen eronder vanaf 30 december 2027Gedelegeerde Vo. (EU) 2026/2102

Is het uitstel voor kleine bedrijven beter of slechter geworden?

Dat hangt af van welk klein bedrijf je bent.

De datum is gunstiger geworden. De latere start verschoof van 30 juni 2026 naar 30 juni 2027, een vol jaar extra. De voorwaarden zijn strenger dan de meeste samenvattingen vermelden. Het uitstel geldt voor operators die natuurlijke personen zijn, of micro- of kleine ondernemingen in de zin van artikel 3, lid 1 of lid 2, van Richtlijn 2013/34/EU, en die uiterlijk op 31 december 2024 als zodanig waren opgericht. Die peildatum ligt in het verleden. Een bedrijf dat toen nog geen micro- of kleine onderneming was, kan er dus niet meer aan voldoen.

De tweede beperking treft bedrijven in hout en houtproducten. Het uitstel geldt niet voor producten in de bijlage bij Verordening (EU) nr. 995/2010. Voor die producten beginnen micro- en kleine operators op 30 december 2026, net als iedereen. Wie 30 juni 2027 leest als een algemene uitzondering voor kleine bedrijven, leest de regel te ruim.

Wat is er veranderd aan de productlijst?

Er is één gedelegeerde verordening bijgekomen, en die geldt inmiddels.

Gedelegeerde Verordening (EU) 2026/2102 is op 13 juli 2026 vastgesteld, op 17 september 2026 gepubliceerd in het Publicatieblad en de dag daarna in werking getreden. Ze wijzigt bijlage I, de lijst met producten die van de zeven grondstoffen zijn gemaakt.

De verordening haalt runderhuiden, -vellen en leer van rundvee van de lijst. De post voor coverbanden en gebruikte banden van rubber beperkt ze tot loopvlakken, en een paar andere posten vervallen, zoals transportbanden van gevulkaniseerd rubber. Ook voegt ze producten toe: oploskoffie, bevroren rundertongen en een reeks palmoliederivaten. Die toevoegingen gelden vanaf 30 december 2027, een jaar na de hoofddatum.

Voor een bedrijf in leer betekent dit dat leer van rundvee geen gereguleerd product meer is. Een bedrijf in oploskoffie of oleochemie krijgt een jaar extra voorbereidingstijd, maar geen vrijstelling. Staat de verordening in je aantekeningen nog als voorstel, dan dateren je aantekeningen van vóór september 2026.

Komt er een derde uitstel?

Daar wijst niets op. De evaluatie van de Commissie van mei 2026 bevestigt dat.

Die evaluatie kwam zelf voort uit de wijziging van december 2025. Het nieuwe artikel 32, lid 1 bis, verplichtte de Commissie om uiterlijk 30 april 2026 te rapporteren. Ze rapporteerde op 4 mei 2026, stelde geen nieuwe wijziging van de verordening voor en verschoof de toepassingsdatums niet. Als er een derde uitstel had moeten komen, was dit het moment geweest om het voor te stellen. Op 22 november 2026 noemde de EUDR-pagina van de Commissie nog steeds 30 december 2026 en 30 juni 2027.

Dat er geen derde uitstel komt, raakt vooral je voorbereidingstijd, niet je juridische risico. Het dossier van een operator rust op de geolocatie van percelen en op bewijs van legale productie in het land van productie. Die gegevens komen van handelspartners en zijn gebonden aan oogstseizoenen. Op beide heb je zelf geen invloed. Het uitstel gaf twee keer extra tijd. Die tijd is nu op, en verder afwachten is niet meer verantwoord.

Heeft dit iets veranderd voor je CO2-rapportage?

Nee. Dat is goed om te weten, want de wijzigingen worden vaak beschreven alsof de EUDR een plicht tot duurzaamheidsrapportage strenger maakt.

Verordening (EU) 2025/2650 heeft geen plicht over broeikasgassen toegevoegd, geschrapt of veranderd, want zo'n plicht heeft er nooit in gestaan. De EUDR vraagt om de geolocatie van percelen, bewijs van legale productie, een vastgelegde risicobeoordeling met risicobeperking, en een verklaring. Emissies staan alleen in de overwegingen, als reden voor het beleid, en nergens in de artikelen met verplichtingen.

Wel is veranderd bij wie het werk met gegevens ligt. Omdat alleen de operator nog een verklaring indient, komt het verzamelen van herkomstgegevens terecht bij de partij die de grondstof importeert. Koop je bij die partij of bij een bedrijf verderop in de keten, dan is de kans groter dat je gegevens over leverancier en herkomst krijgt die je eerder zelf had moeten opvragen. Met precies die gegevens maak je van een spend-based voetafdruk voor je ingrediënten een activity-based voetafdruk. Dat is een kans om je werk slim te plannen, geen verplichting. Plan je scope 3-werk daarom na de gesprekken met je leveranciers en niet ervoor.

Is de scope 3-inventarisatie voor jou de grootste klus, dan kun je scope 3-advies inschakelen, of je maakt een eerste opzet op het Hedgehog-platform, dat volgens de eigen platformpagina 5.000+ gebruikers heeft. Houd wel rekening met één beperking. Een reviewer van een klein bedrijf schreef in augustus 2026 op G2 dat het platform geen prognoses kan maken, en dat Hedgehog had gezegd dat die functie op de ontwikkellijst staat. Wil je het effect van een andere inkoopkeuze doorrekenen voordat je die maakt, controleer dan eerst of dat kan. Komt de druk van klanten en niet van wettelijke datums, lees dan het artikel over de grens aan ESG-vragen in de waardeketen.

Bronnen: Verordening (EU) 2023/1115, Verordening (EU) 2024/3234, Verordening (EU) 2025/2650 en Gedelegeerde Verordening (EU) 2026/2102 van de Commissie zoals gepubliceerd in het Publicatieblad, COM(2026) 191 final van 4 mei 2026, en de EUDR-pagina van de Europese Commissie. Gegevens over Hedgehog van het Hedgehog-platform en Hedgehog op G2. Gelezen op 22 november 2026.

Feiten op deze pagina zijn voor het laatst geverifieerd op 2026-11-22.

Frequently asked questions

No items found.
Start gratis versie Hedgehog Carbon Platform
Start gratis versie Hedgehog Carbon Platform
Start gratis

Start gratis versie Hedgehog Carbon Platform

Start nu met jouw CO₂-voetafdruk op de gratis versie van ons Hedgehog Carbon Platform.

Dit artikel is geschreven door:
Joost
Joost
Co-founder
EmailLinkedInBook a meeting

Neem contact op

Of je nu een grote of kleine onderneming bent, een start-up of een bedrijf met een lange historie; een product, proces of dienst aanbiedt, wij schakelen snel en vinden de oplossing voor jouw vraag.