In het kort
- De artikelen 19a(1) en 29a(1) zijn vervangen. CSRD geldt nu voor ondernemingen met meer dan EUR 450 miljoen netto-omzet én gemiddeld meer dan 1.000 werknemers. Beide grenzen moeten worden overschreden.
- Vier onderdelen zijn volledig geschrapt en niet uitgesteld: de rapportageplicht voor beursgenoteerde mkb-bedrijven, de aparte standaard voor die groep, de sectorspecifieke standaarden en de stap naar redelijke zekerheid.
- De twee gedelegeerde verordeningen die volgden, zijn op 21 september 2026 gepubliceerd: de vrijwillige standaarden die bepalen wat een klant van een leverancier mag vragen, en de herziene ESRS, die sinds 10 november 2026 gelden voor boekjaren vanaf 2027.
Omnibus I is Richtlijn (EU) 2026/470 van 24 februari 2026. De richtlijn is op 26 februari 2026 gepubliceerd in het Publicatieblad van de EU en op 18 maart 2026 in werking getreden. Ze legt bedrijven zelf geen verplichtingen op. Ze wijzigt Richtlijn 2013/34/EU, de jaarrekeningrichtlijn, en Richtlijn (EU) 2022/2464, de CSRD. Lidstaten moeten de wijzigingen uiterlijk 19 maart 2027 in hun nationale wetgeving opnemen. Wat de richtlijn heeft veranderd, zie je het best aan de lijst met gewijzigde artikelen hieronder.
De meeste artikelen over deze richtlijn vatten een persbericht samen. Wij volgen hier de vastgestelde tekst, omdat samenvattingen twee van de schrappingen vaak als uitstel beschrijven.
Welke bepalingen zijn er gewijzigd?
Vrijwel alle wijzigingen zitten in de tien bepalingen hieronder. Vier daarvan zijn geschrapt.
| Bepaling | Situatie vóór 2026/470 | Situatie daarna |
|---|---|---|
| Artikel 19a(1) en 29a(1), Richtlijn 2013/34/EU | Grote ondernemingen en beursgenoteerde ondernemingen, volgens de oude omvangscriteria | Ondernemingen met meer dan EUR 450.000.000 netto-omzet en gemiddeld meer dan 1.000 werknemers |
| Artikel 5(2)(a), Richtlijn (EU) 2022/2464 | Boekjaren die op of na 1 januari 2024 beginnen | Boekjaren die tussen 1 januari 2024 en 31 december 2026 beginnen |
| Artikel 5(2)(c), Richtlijn (EU) 2022/2464 | Rapportageplicht voor beursgenoteerde mkb-bedrijven | Geschrapt |
| Artikel 29c, Richtlijn 2013/34/EU | Bevoegdheid voor een aparte standaard voor beursgenoteerde mkb-bedrijven | Geschrapt |
| Artikel 29b(1), derde alinea | Bevoegdheid voor sectorspecifieke ESRS, eerste set uiterlijk 30 juni 2026 | Geschrapt |
| Artikel 29ca, Richtlijn 2013/34/EU | Bestond niet | Ingevoegd. De Commissie moet vrijwillige standaarden vaststellen bij gedelegeerde handeling |
| Artikel 19a(3) en 29a(3) | Een grens aan de gegevens die een rapporterende onderneming volgens de standaarden mocht opvragen | Een leverancier mag vragen weigeren die verder gaan dan de vrijwillige standaarden, en de klant mag dat niet eisen |
| Artikel 34(1), tweede alinea, punt (aa) | Oordeel op basis van beperkte zekerheid | Vervangen, nog steeds beperkte zekerheid |
| Artikel 26a(3), Richtlijn 2006/43/EG | Standaarden voor beperkte zekerheid uiterlijk 1 oktober 2026, voor redelijke zekerheid uiterlijk 1 oktober 2028 | Standaarden voor beperkte zekerheid uiterlijk 1 juli 2027. De bevoegdheid voor redelijke zekerheid is geschrapt |
| Artikel 40a, Richtlijn 2013/34/EU | Groep van buiten de EU met meer dan EUR 150 miljoen omzet in de EU | Groep van buiten de EU met meer dan EUR 450 miljoen, dochter of bijkantoor in de EU met meer dan EUR 200 miljoen |
Wat is de nieuwe drempel precies?
Er zijn twee grenzen, en een onderneming moet ze allebei overschrijden. Artikel 19a(1) geldt nu voor ondernemingen die op hun balansdatum een netto-omzet van meer dan EUR 450.000.000 hebben én in het boekjaar gemiddeld meer dan 1.000 werknemers. Artikel 29a(1) zegt hetzelfde voor een moederonderneming, gemeten over de geconsolideerde groep.
Het woord "en" is hier beslissend. Overweging 7 van de richtlijn herhaalt het: een netto-omzet van meer dan EUR 450.000.000 en gemiddeld meer dan 1.000 werknemers. Een onderneming met EUR 2 miljard omzet en 600 werknemers valt er dus buiten. Een onderneming met 4.000 werknemers en EUR 300 miljoen omzet ook.
Een balanstotaal speelt bij deze toets geen rol. Een gids die twee van drie criteria noemt, waaronder een balanstotaal, verwart deze drempel met de definitie van een grote onderneming in artikel 3(4) van de jaarrekeningrichtlijn. Die definitie heeft een ander doel. Onze eigen CSRD-gids bevatte die fout tot augustus 2026, dus we wijzen niemand met de vinger.
Wat is geschrapt en niet uitgesteld?
Het gaat om vier onderdelen, en van alle vier wordt nog vaak gezegd dat ze later komen.
De rapportageplicht voor beursgenoteerde mkb-bedrijven is verdwenen. Punt (c) van zowel de eerste als de derde alinea van artikel 5(2) van Richtlijn (EU) 2022/2464 is geschrapt. Ook artikel 29c van de jaarrekeningrichtlijn is geschrapt: dat gaf de Commissie de bevoegdheid om een aparte standaard voor deze bedrijven vast te stellen. Overweging 21 zegt het zonder omwegen: de richtlijn sluit kleine en middelgrote ondernemingen waarvan de effecten zijn toegelaten tot een gereglementeerde markt in de Unie uit van de duurzaamheidsrapportage.
Sectorspecifieke ESRS komen er niet. De bevoegdheid om ze vast te stellen is geschrapt, net als de deadline van 30 juni 2026 die daarbij hoorde. Volgens overweging 20 wilde de wetgever zo voorkomen dat het aantal verplichte datapunten groeit. De Commissie mag nog wel niet-bindende richtsnoeren per sector publiceren, maar daar staat geen datum voor.
Ook de stap naar redelijke zekerheid is geschrapt. De bevoegdheid om uiterlijk 1 oktober 2028 standaarden voor redelijke zekerheid vast te stellen is verdwenen, met als reden dat de kosten van assurance anders zouden stijgen. Het blijft dus bij beperkte zekerheid, en de richtlijn voorziet niet in een overstap naar redelijke zekerheid.
De geharmoniseerde standaarden voor beperkte zekerheid zijn niet geschrapt, maar komen later. De deadline is verschoven van 1 oktober 2026 naar 1 juli 2027. Tot die tijd werken accountants met nationale standaarden.
Wat is er veranderd voor bedrijven die nooit hebben gerapporteerd?
Deze wijziging heeft de grootste commerciële gevolgen, maar kreeg de minste aandacht. De artikelen 19a(3) en 29a(3) begrensden eerst wat de standaarden mochten vragen. Nu begrenzen ze wat een klant mag vragen.
Een beschermde onderneming is een onderneming die op haar balansdatum in het voorgaande boekjaar gemiddeld niet meer dan 1.000 werknemers had en in de waardeketen van een rapporterende onderneming zit. Zo'n onderneming mag weigeren informatie te geven die verder gaat dan de vrijwillige standaarden, als de vraag wordt gesteld voor de duurzaamheidsrapportage die de richtlijn voorschrijft. Rapporterende ondernemingen mogen niet meer eisen, en een contractbepaling die dat toch doet, is niet bindend. Vraagt een klant toch meer, dan moet hij aangeven welke delen verder gaan dan de vrijwillige standaarden en dat de leverancier een wettelijk recht heeft om die te weigeren.
Overweging 12 noemt drie grenzen aan dit recht. Het verbiedt niet dat een leverancier vrijwillig gegevens deelt. Het doet niets af aan een bestaande wettelijke of contractuele plicht om informatie te geven die binnen de vrijwillige standaarden valt. En het geldt alleen voor vragen die voor de rapportage onder deze richtlijn worden gesteld. Inkoopvragenlijsten, vragen in het kader van due diligence en vragen over risicobeheer vallen er dus niet onder. In wat een klant je niet mag vragen leggen we uit hoe je dit recht gebruikt.
Wat is er na de richtlijn met de standaarden gebeurd?
Er volgden twee gedelegeerde verordeningen, en beide staan inmiddels in het Publicatieblad.
De Commissie heeft beide op 3 juli 2026 vastgesteld, en ze zijn op 21 september 2026 gepubliceerd. Gedelegeerde Verordening (EU) 2026/1560 bevat de vrijwillige standaarden. Die bepalen waar een beschermde leverancier zich op kan beroepen. De verordening trad drie dagen na publicatie in werking. Het artikel dat de verplichtingen bevat, artikel 3, geldt voor boekjaren die op of na 1 januari 2027 beginnen. Gedelegeerde Verordening (EU) 2026/1563 bevat de herziene ESRS. Die is op 10 november 2026 in werking getreden en geldt voor boekjaren die op of na 1 januari 2027 beginnen.
Voor boekjaar 2026 heeft een onderneming een keuze. Wie onder de ESRS rapporteert, mag drie dingen doen: de standaarden van 2023 gebruiken zoals die in 2025 zijn gewijzigd, de herziene standaarden gebruiken, of de standaarden van 2023 gebruiken met een aantal versoepelingen die in de nieuwe verordening staan. In de duurzaamheidsverklaring moet staan welke versie is gebruikt. Het verslag over 2026 en het verslag over 2027 van hetzelfde bedrijf kunnen dus op verschillende teksten zijn gebaseerd.
Wees voorzichtig met de cijfers die over de herziening rondgaan. Vaak wordt een percentage genoemd waarmee het aantal verplichte datapunten zou dalen. De verordening zelf noemt minder datapunten wel als doel, maar geeft geen percentage. Baseer je planning daarom op de bijlage met de standaarden waarmee je gaat rapporteren, niet op een percentage uit een nieuwsbericht.
Wat moet je ermee doen?
Toets eerst je eigen geconsolideerde cijfers aan de twee grenzen. Al het andere hangt af van de uitkomst.
Zit je boven beide grenzen, dan verandert er niets aan het werk voor je emissie-inventarisatie. Scope 3 blijft verplicht voor elke significante categorie. Het verzamelen van die gegevens wordt zelfs lastiger, omdat een groot deel van je leveranciers de uitgebreide vragenlijst nu mag weigeren. Het is daarom verstandig om vroeg een inventarisatie op te zetten die ook met schattingen kan werken. Voor dat probleem is scope 3 consulting bedoeld.
Overschrijd je een of beide grenzen niet, dan heb je geen rapportageplicht meer, maar je klanten blijven wel vragen stellen. Richt je dan op de vrijwillige standaard, die we beschrijven in de VSME-standaard. Een eerste inventarisatie kun je maken met een gratis account op het platform, dat 5.000+ gebruikers heeft.
Houd rekening met één beperking voordat je voor de audit trail op ons rekent. Een mid-market-reviewer gaf Hedgehog in juli 2026 op G2 een 4 van de 5. Hij schreef dat hij in de software niet kan zien welke omrekeningsfactor is toegepast, bijvoorbeeld van dollar naar euro, en welke methode is gebruikt voor afstandsberekeningen. Een klant kan dus niet altijd nagaan hoe een getal dat hij heeft ingevoerd, is omgerekend naar het getal in het platform. Laat je je verslag controleren met beperkte zekerheid, vraag die onderbouwing dan op tijd bij ons op.
Bronnen: Richtlijn (EU) 2026/470 van 24 februari 2026, Richtlijn (EU) 2022/2464, Richtlijn 2013/34/EU, Richtlijn 2006/43/EG, Gedelegeerde Verordening (EU) 2023/2772, Gedelegeerde Verordening (EU) 2025/1416, Gedelegeerde Verordening (EU) 2026/1560 en Gedelegeerde Verordening (EU) 2026/1563, gelezen in de tekst van het Publicatieblad. Gecontroleerd op 22 november 2026. 2026/470 is een richtlijn. Wanneer de wijzigingen in jouw land gelden, hangt dus af van de nationale omzetting.
Feiten op deze pagina zijn voor het laatst geverifieerd op 2026-11-22.



