In het kort
- Een groothandel krijgt van twee kanten dezelfde vragen: klanten en leveranciers willen dezelfde cijfers, maar om verschillende redenen.
- Bijna de hele voetafdruk valt onder scope 3 categorie 1, dus het meeste werk zit in je inkoopadministratie.
- Bereken eerst alle inkoop op basis van uitgaven, en vervang daarna de cijfers van je grootste leveranciers door echte gegevens.
Voor een groothandel komt de druk niet van een wet, maar van klanten. Grotere retailklanten vallen nog steeds onder de CSRD en vragen hun leveranciers om gegevens. Tegelijk vragen de fabrikanten van wie je inkoopt om dezelfde cijfers. Beide vragen komen elk jaar terug, en de meeste komen in het eerste kwartaal binnen. Je uitstoot valt bijna volledig onder scope 3 categorie 1, ingekochte goederen. Het energieverbruik van je magazijn en het transport naar je klanten zijn veel kleiner. De software moet je inkoopadministratie dus kunnen omzetten in een voetafdruk per categorie, en die per klant, per productgroep en per jaar kunnen weergeven.
Je zit in de ongewone situatie dat zowel je klanten als je leveranciers je om cijfers vragen. Dat kost tijd, maar het is ook een goede reden om het één keer grondig aan te pakken.
Welke regel geldt, en vanaf wanneer?
Er is geen regel die zich rechtstreeks tot jou richt. De regels gelden voor de bedrijven aan wie je verkoopt en van wie je inkoopt.
Downstream. Retailers en andere zakelijke klanten die zelf moeten rapporteren, hebben van hun leveranciers gegevens over ingekochte goederen nodig. Jij bent zo'n leverancier. Het verzoek komt meestal als spreadsheet van de inkoopafdeling, afgestemd op de rapportagecyclus van de klant.
Upstream. Fabrikanten willen weten wat er met hun product gebeurt nadat het de fabriek heeft verlaten. Daarom vragen ze distributeurs waar het product naartoe ging, over welke afstand en in welke hoeveelheid. Die vraag komt meestal via de accountmanager binnen en niet via inkoop. Daardoor komt ze terecht bij de commerciële afdeling en niet bij finance.
In beide richtingen is de planning in de praktijk hetzelfde. Reken erop dat de vragen in het eerste kwartaal komen en over het jaar gaan dat net is afgesloten. Je moet de gegevens dus verzamelen in het jaar waarin je nu zit.
Waar zit de uitstoot van een groothandel?
Verreweg het grootste deel zit in wat je inkoopt. In deze sector zijn de voetafdruk van het bedrijf en de inkoopadministratie bijna hetzelfde document.
| Bron | Scope | Aandeel in de voetafdruk van een gemiddelde groothandel | Gegevensbron |
|---|---|---|---|
| Ingekochte goederen voor doorverkoop | 3, categorie 1 | Grootste deel | Inkoopadministratie per categorie |
| Energie voor magazijn en kantoor | 1 en 2 | Klein | Meters en energierekeningen |
| Uitgaand transport en last mile | 3, categorie 4 of 9 | Klein tot gemiddeld | Facturen van vervoerders, tonkilometers |
| Eigen wagenpark, als je dat hebt | 1 | Klein | Tankpassen |
| Ingekochte diensten en overhead | 3 | Klein | Grootboek |
Dat heeft een vervelend gevolg, en het is verstandig om dat vooraf eerlijk aan je directie te vertellen. Je hebt op bijna geen enkel deel van je voetafdruk direct invloed. Je maakt de producten niet zelf, je verkoopt ze door. Een groothandel kan zijn uitstoot alleen verlagen door andere producten of bij andere leveranciers in te kopen. Dat is een commerciële beslissing en geen kwestie van gebouwbeheer.
Waarom draait het hele project om de inkoopadministratie?
De inkoopadministratie is gemaakt voor de financiële afdeling, en je gaat er nu een vraag over fysieke hoeveelheden aan stellen.
Het financiële systeem weet dat je vorig jaar EUR 4,2 miljoen bij een leverancier hebt uitgegeven. Vaak weet het niet hoeveel kilo van welk product je daarvoor hebt gekregen. Een spend-based berekening lost dat op met een emissiefactor per uitgegeven euro per categorie. Dat is een erkende en veelgebruikte methode, maar ze heeft één duidelijke zwakte. Als je voor dezelfde goederen een lagere prijs afspreekt, daalt je berekende uitstoot, terwijl er in werkelijkheid niets is veranderd.
Een spend-based berekening is daarom een goed begin, maar geen goed eindpunt.
In de praktijk werk je in drie stappen. Eerst deel je de hele inkoopadministratie in categorieën in en bereken je alles spend-based. Zo heb je een volledig cijfer waarvan niemand kan zeggen dat er iets ontbreekt. Daarna zoek je de paar leveranciers of categorieën die het grootste deel van het totaal veroorzaken. In de groothandel is dat meestal een heel korte lijst. Tot slot vervang je alleen voor die leveranciers de cijfers door leveranciersspecifieke of activity-based gegevens. De rest blijft spend-based berekend.
Bij het indelen in categorieën hebben de meeste groothandels baat bij hulp van buiten. Daarvoor is scope 3-consultancy bedoeld.
Wat heeft een distributeur nodig van de software?
Een distributeur heeft vijf dingen nodig, en de eerste drie zijn onmisbaar.
Een import van de inkoopadministratie die met je eigen indeling in categorieën overweg kan. Je hebt duizenden rijen en je eigen productgroepen. Als je die elk jaar met de hand aan emissiecategorieën moet koppelen, heeft de software je probleem niet opgelost.
Spend-based en activity-based methoden in dezelfde inventarisatie. Je werkt jarenlang met een combinatie van beide. Software die je dwingt om één methode te kiezen, maakt een geleidelijke overstap onmogelijk.
Leveranciersspecifieke emissiefactoren die je zelf kunt toevoegen. Als een fabrikant je de productvoetafdruk van zijn product stuurt, moet je die kunnen invoeren in plaats van de generieke factor, en moet de bron worden vastgelegd.
Een uitsplitsing per klant of per productgroep. Je klanten willen hun eigen aandeel weten, niet je totaal.
Een reeks over meerdere jaren die klopt als emissiefactoren worden bijgewerkt. Vraag de leverancier van de software rechtstreeks of je een eerder jaar kunt herberekenen en het oorspronkelijke cijfer toch kunt bewaren.
Wat levert dit op in het gesprek met klanten en leveranciers?
Het levert meer op dan de meeste groothandels verwachten. Houd daar in je planning rekening mee.
Als je inkoop eenmaal in categorieën is ingedeeld, zie je welke leveranciers per uitgegeven euro de meeste uitstoot in hun producten hebben. Die informatie kun je gebruiken bij inkoop en bij het samenstellen van je assortiment, en niet alleen voor je rapportage. Het is ook je antwoord aan een fabrikant die vraagt wat je aan je uitstoot doet.
Aan de klantkant kun je een verzoek dan binnen een dag beantwoorden in plaats van binnen twee weken. In een branche met lage marges, waar klanten gemakkelijk overstappen, helpt dat om klanten te behouden. Waar je op moet letten bij het kiezen van software, lees je in ons artikel over carbon accounting software kiezen voor het mkb.
Hoe verwerkt Hedgehog een inkoopadministratie, en wat kan het niet?
Het platform bevat meer dan 20.000 spend-based en activity-based emissiefactoren. Je kunt daarnaast eigen CO2-gegevens van je organisatie of van je leveranciers toevoegen. Een distributeur heeft die combinatie van methoden nodig. Een AI-assistent helpt je bij de opzet volgens het GHG Protocol, bij het opbouwen van de inventarisatie, bij het uploaden van gegevens en bij de rapportage. Je beheert locaties en vestigingen als aparte entiteiten, met aparte rollen voor data-eigenaren, auditors en managers. Het platform rapporteert volgens het GHG Protocol, PPN 006 en de CO2-Prestatieladder, en heeft werkprocessen voor SBTi, B Corp en EcoVadis. Je kunt het in het Engels, Frans en Nederlands gebruiken, wat handig is voor een bedrijf dat in de Benelux actief is. Voor een gratis account hoef je geen verkoopgesprek te voeren, en Pro kost vanaf EUR 1.200 per jaar.
Het platform heeft twee beperkingen.
De eerste import kost veel werk. Een klant schreef in augustus 2026 op G2 dat alles perfect werkt zodra de gegevens erin staan, en dat het invoeren het lastige deel is. Voor een groothandel gaat het dan om het koppelen van de categorieën. Het loont om dat één keer zorgvuldig te doen, zodat je het niet drie keer slordig hoeft over te doen.
Het platform berekent geen cijfers per artikel. Het platform berekent de voetafdruk van organisaties. Een officieel cijfer voor één artikel dat je distribueert, vraagt om een LCA, een EPD of een PCF. Dat levert Hedgehog als consultancy, en daarvoor zijn gegevens nodig van de fabrikant van het product.
Wat moet je als eerste doen?
Exporteer je inkoopregistraties van de afgelopen twaalf maanden, met leverancier, categorie en bedrag. Heb je dat bestand, dan kun je snel een volledige spend-based voetafdruk opstellen. Daarna gaat het alleen nog om verfijnen.
Kies vervolgens de drie leveranciers met het grootste aandeel en vraag hen om de gegevens van hun producten. Dat levert in beide gevallen iets op. Of je krijgt betere cijfers, of je ontdekt op welk punt in je keten de gegevens ophouden.
Je kunt een gratis account openen en eerst één categorie uitproberen voordat je ergens aan vastzit.
Bronnen: Hedgehog platform, Hedgehog op G2, gelezen op 27 augustus 2026. De reikwijdte van de CSRD is aangepast. Controleer daarom in de oorspronkelijke bron of je klanten er nog onder vallen, en ga daar niet zomaar van uit.
Feiten op deze pagina zijn voor het laatst geverifieerd op 2026-09-17.
