In het kort
- VSME is een EFRAG-standaard, gedragen door een niet-bindende aanbeveling van de Commissie. Niets verplicht wie dan ook hem te gebruiken.
- De vraag die telt is niet of hij voor jou geldt, maar of hij begrenst wat je klanten van je mogen eisen.
- De gedelegeerde handeling die de inhoud vastlegt is in juli 2026 aangenomen en lag eind augustus nog in scrutiny.
Juridisch gezien geldt hij voor niemand, en dat is geen muggenzifterij. VSME is een standaard geschreven door EFRAG, die in het EU-recht alleen wordt gedragen door Aanbeveling (EU) 2025/1710 van de Commissie, en die bindt niemand. De bruikbare vraag is dus niet of hij voor jou geldt. Het is of hij iets voor je doet, en dat komt neer op drie afzonderlijke toetsen: beschermt het ketenplafond jou, gaat er werkelijk iemand vragen, en staat de inhoud van de standaard al vast. De antwoorden wijzen verschillende kanten op.
Vragen of een aanbeveling voor je geldt levert een overtuigd nee op en geen enkele bruikbare actie. De drie vragen hieronder leveren een plan op.
Geldt VSME juridisch gezien voor iemand?
Nee, en het is de moeite waard precies te zijn over wat hij dan wél is.
EFRAG ontwikkelde de standaard op verzoek van de Commissie en leverde hem in december 2024 op. Zijn enige huidige status in het EU-recht is Aanbeveling (EU) 2025/1710 van 30 juli 2025, die de standaard in bijlage I overneemt en aanbeveelt dat niet-beursgenoteerde mkb-ondernemingen en micro-ondernemingen die vrijwillig willen rapporteren hem gebruiken. Een aanbeveling op grond van artikel 292 VWEU heeft geen bindende kracht. Overweging 15 van de aanbeveling zelf noemt hem een tussenoplossing om aan de marktvraag tegemoet te komen totdat er bij gedelegeerde handeling een vrijwillige standaard op basis van het werk van EFRAG wordt vastgesteld.
Daarom zijn de twee meest gehoorde uitspraken erover allebei onjuist. Het is geen standaard van de Commissie, en het is geen EU-verordening. Wie hem zo omschrijft werkt uit een samenvatting in plaats van uit het instrument.
Welke vraag zou je dan eigenlijk moeten stellen?
Of hij jouw positie verandert. Dit zijn de situaties die we tegenkomen, en wat de standaard in elk geval doet.
| Jouw situatie | Verplicht hij je tot iets? | Wat hij werkelijk voor je doet |
|---|---|---|
| Minder dan 1.000 werknemers, in de keten van een rapporterend bedrijf | Nee | Legt een wettelijk plafond op wat die klant van je mag eisen |
| Minder dan 1.000 werknemers, nog niemand heeft gevraagd | Nee | Een sjabloon dat je mag overnemen, en het doel om op te mikken als het eerste verzoek landt |
| Meer dan 1.000 werknemers, onder de CSRD-drempels | Nee | Juridisch helemaal niets. Geen rapportageplicht en ook geen plafond |
| Boven beide CSRD-drempels | Nee | Irrelevant als je eigen standaard. Hij bepaalt wat je je leveranciers mag vragen |
| Een beursgenoteerde mkb-onderneming | Nee | De golf voor beursgenoteerd mkb en de bijbehorende standaard zijn in februari 2026 allebei geschrapt |
Merk op dat het antwoord in de tweede kolom op elke regel nee is. Elk verschil tussen de regels zit in de derde kolom.
Val je onder de definitie van beschermde onderneming?
Dit is de toets die werkelijk telt, en het is niet de CSRD-toepassingstoets.
Richtlijn (EU) 2026/470 definieert een beschermde onderneming als een onderneming die op haar balansdatum niet meer dan gemiddeld 1.000 werknemers in het voorgaande boekjaar telt, en die zich in de keten van een rapporterende onderneming bevindt. Twee onderdelen. Het aantal werknemers, en je positie in andermans keten.
Er is geen omzetonderdeel, en dat levert een uitkomst op die mensen contra-intuïtief vinden als ze hem voor het eerst tegenkomen. Een bedrijf met EUR 800 miljoen omzet en 250 medewerkers is beschermd. Een bedrijf met EUR 70 miljoen omzet en 1.150 medewerkers is dat niet, terwijl het zelf nergens in de buurt van de rapportagedrempels komt. Zakken voor de CSRD-omzettoets haalt je uit de rapportageplicht. Alleen het werknemersaantal levert je het plafond op.
Waar de definitie jou wél dekt, is wat hij je geeft heel specifiek. Het recht te weigeren informatie te verstrekken die verder gaat dan de vrijwillige standaard, in antwoord op een verzoek dat is gedaan met het oog op duurzaamheidsrapportage onder de jaarrekeningenrichtlijn. Een verbod voor de rapporterende onderneming om meer te eisen. Een regel dat elke andersluidende contractuele bepaling niet bindend is. En een plicht voor de klant om je te vertellen welke onderdelen verder gaan dan de standaard en dat dat recht bestaat. Hoe je het gebruikt behandelen we in welke ESG-vragen je mag weigeren.
Gaat er werkelijk iemand aan je vragen?
Waarschijnlijk wel, en de reden is structureel in plaats van modegevoelig.
Een bedrijf dat onder CSRD valt moet ketengegevens rapporteren, moet scope 3 opnemen voor elke significante categorie die voor hem een prioriteit is, en krijgt van ESRS 1 te horen dat het moet schatten met sectorgemiddelden en proxy's waar het geen data kan verzamelen. Schatten is de verwachte route en niet de faalstand. Maar schattingen zijn zwakker dan metingen, dus de prikkel om het leveranciers te vragen blijft onverminderd.
Daarom heeft de leveranciersvragenlijst de versmalling van de regel die hem voortbracht overleefd. De populatie die moet rapporteren kromp scherp in februari 2026. De populatie aan wie gevraagd wordt niet.
De praktische lezing: verkoop je aan grote Europese corporates, ga dan uit van een verzoek. Verkoop je alleen aan consumenten of aan kleine bedrijven, dan zie je er misschien werkelijk nooit een, en een rapportagestandaard op voorhand overnemen is een echte kostenpost zonder tegenpartij.
Staat de inhoud van de standaard eigenlijk wel vast?
Niet helemaal, en wie je de definitieve datapuntenlijst voorlegt is optimistisch.
Artikel 29 quater a van Richtlijn 2013/34/EU, ingevoegd door Richtlijn (EU) 2026/470, verplicht de Commissie om bij gedelegeerde handeling duurzaamheidsrapportagestandaarden voor vrijwillig gebruik vast te stellen, gebaseerd op Aanbeveling (EU) 2025/1710 in haar oorspronkelijke versie. De Commissie nam die handeling op 3 juli 2026 aan als C(2026) 5011, met als titel het vaststellen van standaarden voor vrijwillig gebruik door ondernemingen die door het ketenplafond worden beschermd. Artikel 4 daarvan bepaalt dat artikel 3 van toepassing is vanaf de boekjaren die op of na 1 januari 2027 beginnen.
Op 28 augustus 2026 lag hij nog bij het Parlement en de Raad in scrutiny, en een handeling in scrutiny is niet in werking. De architectuur staat dus vast en de exacte hoogte van het plafond is nog geen recht.
Wat daar praktisch uit volgt is geruststellend in plaats van alarmerend. De standaard die de aanbeveling draagt heeft een basismodule en een uitgebreide module, en rapporteren volgens de basismodule is een voorwaarde voor de uitgebreide. Bouwen naar de basismodule is geen gok op een niet-vastgelegde tekst, want de gedelegeerde handeling moet gebaseerd zijn op de aanbevolen versie. De VSME-standaard is waar we bijhouden wat vaststaat en wat niet.
En als je zelf onder CSRD valt?
Dan is de standaard niet jouw rapportagestandaard, en is hij nog steeds jouw probleem.
Je rapporteert onder de ESRS. Maar het plafond begrenst wat je mag verlangen van leveranciers met minder dan 1.000 werknemers wanneer je data verzamelt voor dat rapport, en het legt je een plicht op om aan te geven welke van je verzoeken erboven uitkomen. Een leveranciersvragenlijst die vóór februari 2026 is opgesteld doet dat vrijwel zeker niet.
De regel over zelfverklaring maakt naleving aan jouw kant goedkoop. Je mag afgaan op de verklaring van een leverancier over zijn omvang en hoeft die niet te verifiëren, tenzij je weet dat de verklaring kennelijk onjuist is. Een vraag over de omvang boven aan de vragenlijst, en een gemarkeerde sectie voor alles boven de standaard, is dus het meeste van wat nodig is.
Wat doe je nu?
Beantwoord de drie vragen op volgorde en handel naar de eerste die ja oplevert.
Ben je beschermd en is er een verzoek binnengekomen, begin dan niet met weigeren. Lever het rapport, vraag de klant het doel van het verzoek te bevestigen, en vraag hem het meerdere te markeren. VSME-consulting is de kortste route voor de delen van een rapport die niet over emissies gaan.
Ben je beschermd en is er niets binnengekomen, bouw dan het emissiecijfer en houd het daarbij. Het is de disclosure waar elke klant op doordrukt, het heeft de langste doorlooptijd, en het is nuttig ook als niemand er ooit naar vraagt.
Heb je meer dan 1.000 werknemers en val je buiten CSRD, dan heb je plicht noch plafond. Een geloofwaardige inventarisatie en een stevige commerciële lijn is de hele strategie, en die werkt.
Je kunt de emissiehelft zelf bouwen op een gratis account, zonder verkoopgesprek. De platformpagina vermeldt 5.000+ gebruikers, en het platform dekt meer dan 20.000 spend-based en activity-based factoren en laat je leverancierspecifieke data toevoegen waar je die hebt. Ben je nog tools aan het vergelijken, dan is onze mkb-softwarevergelijking de neutrale versie.
Eén beperking om te weten voordat je beslist. Een reviewer uit het segment Small Business zei in augustus 2026 op G2 dat er geen prognoses zijn, en dat wij hadden laten weten dat het op de ontwikkellijst staat. Heb je een projectie nodig in plaats van een gemeten voetafdruk, dan is dit het nog niet.
Bronnen: Aanbeveling (EU) 2025/1710 van de Commissie, overwegingen 15 en 16, Richtlijn (EU) 2026/470 inclusief het nieuwe artikel 29 quater a en de artikelen 19 bis, lid 3, en 29 bis, lid 3, van Richtlijn 2013/34/EU, Gedelegeerde Verordening C(2026) 5011 zoals aangenomen en niet in werking, Gedelegeerde Verordening (EU) 2023/2772 ESRS 1. Geverifieerd op 28 augustus 2026.
Feiten op deze pagina zijn voor het laatst geverifieerd op 2026-08-28.
