In het kort
- Je valt onder de CSRD als je netto-omzet boven EUR 450 miljoen ligt en je gemiddeld meer dan 1.000 werknemers hebt. Aan beide voorwaarden moet je voldoen.
- Voldoe je aan een van de twee voorwaarden niet, dan val je buiten de CSRD en kun je je het beste op VSME richten.
- De meeste gepubliceerde handleidingen noemen nog drempels die in februari 2026 zijn geschrapt.
Of de CSRD voor je bedrijf geldt, bepaal je met twee vragen. Had je onderneming in het boekjaar een netto-omzet van meer dan EUR 450 miljoen, en had ze in dat boekjaar gemiddeld meer dan 1.000 werknemers? Als je beide vragen met ja beantwoordt, moet je rapporteren volgens de CSRD. Is het antwoord op een van de twee vragen nee, dan hoef je dat niet, en richt je je het beste op de vrijwillige standaard. Over de status van die standaard staat verderop in dit artikel een belangrijke kanttekening. Er is geen derde categorie en je kunt ook niet voor een deel onder de CSRD vallen. In dit artikel lopen we de toets volledig door, ook voor de gevallen waarin de eenvoudige versie een verkeerd antwoord geeft.
Aan welke voorwaarden moet je voldoen?
Sinds Richtlijn (EU) 2026/470 van 24 februari 2026 geldt artikel 19a(1) van Richtlijn 2013/34/EU voor ondernemingen die op hun balansdatum een netto-omzet van EUR 450.000.000 en een gemiddeld aantal van 1.000 werknemers gedurende het boekjaar overschrijden. Artikel 29a(1) zegt hetzelfde voor de moederonderneming van een groep, waarbij de cijfers van de hele groep samen tellen.
In de wettekst staat "en". Je moet dus beide drempels overschrijden, en niet maar één ervan.
Dat ene woord bepaalt de uitkomst in de meeste twijfelgevallen, en de gevolgen zijn groot. Een bedrijf met EUR 2 miljard omzet en 600 werknemers valt buiten de CSRD. Een bedrijf met 4.000 werknemers en EUR 300 miljoen omzet valt er ook buiten. In beide gevallen gaat het niet om een maas in de wet, want zo staat het in de richtlijn.
| Netto-omzet | Gemiddeld aantal werknemers | Uitkomst |
|---|---|---|
| Boven EUR 450 miljoen | Boven 1.000 | Je valt onder de CSRD en rapporteert volgens artikel 19a of 29a |
| Boven EUR 450 miljoen | 1.000 of minder | Je valt niet onder de CSRD, en je bent een beschermde onderneming in de keten van je klanten |
| EUR 450 miljoen of minder | Boven 1.000 | Je valt niet onder de CSRD. Je hebt geen bescherming als leverancier in de keten, want die grens ligt bij 1.000 werknemers |
| EUR 450 miljoen of minder | 1.000 of minder | Je valt niet onder de CSRD, en je bent beschermd |
Bij de tweede en de derde rij gaat het vaak mis. Als je aan één van de twee voorwaarden niet voldoet, val je buiten de CSRD. Maar of je als leverancier beschermd bent tegen vragen van klanten die wel rapporteren, hangt alleen af van het aantal werknemers. Richtlijn (EU) 2026/470 definieert een beschermde onderneming namelijk alleen aan de hand van werknemers: een onderneming die op haar balansdatum over het voorgaande boekjaar gemiddeld niet meer dan 1.000 werknemers had, en die in de keten van een rapporterende onderneming zit.
Wat als je al over boekjaar 2024 hebt gerapporteerd?
Dan hoorde je bij de eerste groep bedrijven die moest rapporteren, en is je situatie ingewikkelder dan de tabel hierboven laat zien.
Die eerste groep bestond uit grote organisaties van openbaar belang met meer dan 500 werknemers. De EU heeft hun rapportageplicht niet uitgesteld en ook niet met terugwerkende kracht geschrapt. Ze moeten rapporteren over de boekjaren 2024, 2025 en 2026. Richtlijn (EU) 2026/470 heeft die periode begrensd door artikel 5(2)(a) van Richtlijn (EU) 2022/2464 te herschrijven tot "boekjaren die beginnen tussen 1 januari 2024 en 31 december 2026". Vanaf boekjaar 2027 rapporteert een onderneming uit deze groep alleen nog als ze beide nieuwe drempels overschrijdt.
Voor de twee jaren daartussen mogen lidstaten zelf een keuze maken. Richtlijn (EU) 2026/470 geeft lidstaten de bevoegdheid om ondernemingen vrij te stellen die de EUR 450.000.000 netto-omzet of de 1.000 werknemers niet overschrijden, voor boekjaren die beginnen tussen 1 januari 2025 en 31 december 2026. Of die vrijstelling in jouw land geldt, hangt af van de nationale wet waarin je land de richtlijn heeft omgezet. Kijk dus in die nationale wet en niet in de richtlijn.
Wat als je je voorbereidde op de tweede groep?
Dan val je vrijwel zeker buiten de CSRD, en heb je je misschien twee jaar voorbereid op een verplichting die er niet komt.
De tweede groep bestond uit de overige grote ondernemingen, en die moesten rapporteren over boekjaar 2025. Richtlijn (EU) 2025/794 stelde dat uit tot boekjaar 2027, en daarna beperkte Richtlijn (EU) 2026/470 de reikwijdte tot de twee voorwaarden hierboven. De meeste bedrijven uit deze groep hebben nooit een rapport ingediend en hoeven dat nu ook niet meer te doen.
Geldt dat voor jou, dan is het werk niet weggegooid, maar dient het een ander doel. Wat je hebt opgebouwd, is geen verplicht rapport met een indieningsdatum meer. Je gebruikt het nu om vragen van klanten te beantwoorden, en de rest van dit artikel gaat over wie die klanten zijn.
Wat is er gebeurd met beursgenoteerde mkb-ondernemingen?
Die vallen niet meer onder de rapportageplicht. Op internet wordt dit nog vaak verkeerd weergegeven.
Richtlijn (EU) 2026/470 heeft punt (c) van zowel de eerste als de derde alinea van artikel 5(2) van Richtlijn (EU) 2022/2464 geschrapt. Ook artikel 29c van Richtlijn 2013/34/EU is geschrapt. Dat artikel gaf de grondslag voor een aparte standaard voor beursgenoteerde mkb-ondernemingen. Overweging 21 zegt het duidelijk: de richtlijn sluit kleine en middelgrote ondernemingen waarvan de effecten zijn toegelaten tot de handel op een gereglementeerde markt in de Unie uit van de duurzaamheidsrapportage.
Ben je een beursgenoteerde mkb-onderneming en heeft iemand je verteld dat je vanaf boekjaar 2026 moet rapporteren, of na het uitstel vanaf boekjaar 2028, dan baseert die persoon zich op een versie van de regels die niet meer geldt.
Wat als je moederbedrijf buiten de EU zit?
Voor ondernemingen uit landen buiten de EU blijft artikel 40a gelden, maar met hogere drempels en een eigen tijdschema.
De groep buiten de EU moet in elk van de laatste twee opeenvolgende boekjaren een netto-omzet in de Unie van meer dan EUR 450.000.000 hebben gehad. Dat was eerst EUR 150.000.000. Daarnaast moet de dochteronderneming of het bijkantoor in de EU dat het rapport publiceert, een netto-omzet van meer dan EUR 200.000.000 hebben. Deze regels gelden voor boekjaren die op of na 1 januari 2028 beginnen.
Een Amerikaans of Brits moederbedrijf met beperkte activiteiten in Europa, dat zich op 2028 voorbereidde op basis van de oude drempel van EUR 150 miljoen, doet er dus goed aan opnieuw te rekenen voordat het geld uitgeeft.
Wat doe je bij elke uitkomst?
Je valt onder de CSRD. Je hebt een broeikasgasinventarisatie nodig die een assurance-onderzoek met beperkte zekerheid doorstaat. ESRS E1-6 vraagt om bruto scope 1, bruto scope 2 en bruto scope 3 in tonnen CO2-equivalent, plus een totaal. Scope 2 rapporteer je twee keer, één keer location-based en één keer market-based, en ook het totaal geef je volgens beide methoden. Voor scope 3 rapporteer je elke significante categorie, dus elke categorie die voor jou prioriteit heeft, en niet automatisch alle vijftien. Begin bij CSRD-advies en voor de emissies in je keten bij scope 3-advies.
Je valt niet onder de CSRD en je bent beschermd. Je hebt dan geen wettelijke verplichting, maar wel een commerciële. Bouw een inventarisatie op die je elk jaar kunt herhalen en die goed genoeg is om vragen van klanten te beantwoorden, en richt je op de vrijwillige standaard in plaats van op de volledige ESRS. Begin met wat VSME dekt, en lees welke ESG-vragen je mag weigeren voordat je de volgende vragenlijst invult.
Je valt niet onder de CSRD en je bent niet beschermd. Dat betekent dat je meer dan 1.000 werknemers hebt, maar onder de omzetdrempel blijft. Dat is een lastige tussenpositie. Je hoeft niet te rapporteren, maar de wet beperkt ook niet wat klanten van je mogen vragen. Zorg daarom voor een goede inventarisatie en bepaal zelf duidelijk welke informatie je wel en niet levert.
Waar richt je je precies op als je niet onder de CSRD valt?
Wees hier voorzichtig. De vrijwillige standaard ligt nog niet vast, terwijl veel artikelen doen alsof dat wel zo is.
VSME is een standaard van EFRAG, die op verzoek van de Europese Commissie is ontwikkeld en in december 2024 is opgeleverd. De standaard heeft een basismodule en een uitgebreide module. In het EU-recht heeft VSME op dit moment alleen de status van Aanbeveling (EU) 2025/1710 van de Commissie van 30 juli 2025. Die aanbeveling neemt de standaard op in bijlage I en raadt het gebruik ervan aan. Een aanbeveling is niet bindend. Volgens deze aanbeveling is er geen verplichting om assurance te laten verstrekken op de informatie die niet-beursgenoteerde mkb-ondernemingen rapporteren, en is een eigen verklaring voldoende.
Er komt wel een nieuwe regeling aan. Artikel 29ca van Richtlijn 2013/34/EU, ingevoegd door Richtlijn (EU) 2026/470, verplicht de Commissie om standaarden voor vrijwillige duurzaamheidsrapportage vast te stellen, gebaseerd op de oorspronkelijke versie van die aanbeveling. De Commissie heeft die handeling op 3 juli 2026 vastgesteld als C(2026) 5011. Op 28 augustus 2026 lag de handeling nog ter toetsing bij het Europees Parlement en de Raad, en volgens artikel 3 van de handeling geldt ze voor boekjaren die op of na 1 januari 2027 beginnen.
Voor de praktijk betekent dit dat je nu het beste volgens VSME kunt werken. De gedelegeerde handeling is op VSME gebaseerd en de berekening van je emissies verandert niet. Zeg een klant echter niet dat de vrijwillige standaard al geldt en een vaste inhoud heeft, en accepteer dat ook niet als een klant het jou zegt. Dat is nog niet zo. Daardoor kan ook nog niemand met zekerheid zeggen welke vragen verder gaan dan de standaard, terwijl de bescherming van leveranciers juist van dat onderscheid afhangt.
Waarom geven zoveel handleidingen nog het verkeerde antwoord?
Dat komt doordat de EU de reikwijdte binnen achttien maanden twee keer heeft ingeperkt. Richtlijn (EU) 2025/794 verschoof de datums, en Richtlijn (EU) 2026/470 verving de drempels en schrapte twee van de drie groepen. Bijna alles wat vóór eind februari 2026 is geschreven, en ook veel van wat daarna verscheen, gaat nog uit van grote ondernemingen die aan twee van de drie criteria voldoen: EUR 25 miljoen balanstotaal, EUR 50 miljoen netto-omzet en 250 werknemers. Sinds 24 februari 2026 bepalen die criteria niet meer of je onder de CSRD valt.
Noemt een website 250 werknemers, 500 werknemers of een aparte groep beursgenoteerde mkb-ondernemingen, dan is de informatie verouderd en kun je er beter niet op vertrouwen.
Vanaf wanneer geldt de uitkomst voor jou?
De nieuwe reikwijdte geldt voor het eerst voor boekjaren die op of na 1 januari 2027 beginnen. Omdat de CSRD een richtlijn is, krijg je met de verplichting te maken via de nationale wet van je land. Lidstaten moeten de artikelen 1, 2 en 3 van Richtlijn (EU) 2026/470 uiterlijk 19 maart 2027 in hun nationale wetgeving hebben opgenomen. Voor jou telt dus de datum in de nationale wet en niet de Europese datum.
Welke uitkomst je ook hebt, de berekening van je emissies is hetzelfde werk. Het platform van Hedgehog werkt volgens het GHG Protocol en ondersteunt specifieke wetgeving, waaronder de CSRD. Het bevat meer dan 20.000 spend-based en activity-based emissiefactoren, ondersteunt meerdere entiteiten met rollen voor data-eigenaren, auditors en managers, en heeft meer dan 5.000 gebruikers. Een gratis account kun je openen zonder verkoopgesprek, en Pro kost vanaf EUR 1.200 per jaar.
Eén kanttekening als je onder de CSRD valt. Een reviewer uit het Mid-Market-segment gaf ons in juli 2026 op G2 een 4 van de 5. Hij schreef dat de gebruikte omrekenfactoren en afstandsberekeningen niet in de interface te zien zijn, waardoor je niet altijd kunt nagaan hoe een invoer tot een bepaalde post is geworden. Bij een assurance-onderzoek met beperkte zekerheid is die herleidbaarheid belangrijk, dus bespreek het vroeg met ons en niet pas tijdens de controle.
Weet je niet zeker in welke rij van de tabel je bedrijf valt? Plan een gesprek, dan lopen we de toets samen door met jouw eigen cijfers.
Bronnen: Richtlijn (EU) 2026/470, Richtlijn (EU) 2025/794, Richtlijn (EU) 2022/2464, Richtlijn 2013/34/EU, Aanbeveling (EU) 2025/1710 van de Commissie, en bijlage I bij Gedelegeerde Verordening (EU) 2023/2772 zoals gewijzigd bij Gedelegeerde Verordening (EU) 2025/1416, de versie van de ESRS die nu geldt. Gedelegeerde Verordening C(2026) 5011 van de Commissie van 3 juli 2026 was vastgesteld maar lag nog ter toetsing toen we haar lazen. Alles geverifieerd op 28 augustus 2026 aan de hand van de tekst in het Publicatieblad. Hedgehog-gegevens gelezen op 27 augustus 2026. Pagina geverifieerd op 17 september 2026.
Feiten op deze pagina zijn voor het laatst geverifieerd op 2026-09-17.
