In het kort
- Je kiest niet tussen de twee modules: de uitgebreide module bouwt voort op de basismodule, en je moet de basismodule dus altijd eerst rapporteren.
- De definitieve lijst met datapunten is nog niet wettelijk vastgelegd. Zorg daarom eerst dat je gegevens op orde zijn, in plaats van een rapport te optimaliseren voor die lijst.
- Dat een klant om meer informatie vraagt, is bijna nooit een reden om de uitgebreide module te rapporteren.
VSME bestaat uit een basismodule en een uitgebreide module, en je kiest niet tussen die twee: je moet de basismodule rapporteren voordat je de uitgebreide module kunt rapporteren. De vraag is dus niet welke module je kiest, maar of er in je commerciële situatie een reden is om bovenop de basismodule ook de uitgebreide module te rapporteren. Voor de meeste mkb-leveranciers is het antwoord in 2027 nee.
Op deze pagina lees je hoe je die keuze bewust maakt in plaats van automatisch, en waarom de lijst met datapunten nog niet vaststaat. Dat laatste noemen de meeste handleidingen niet.
Hoe verhouden de twee modules zich tot elkaar?
De uitgebreide module bouwt voort op de basismodule. Je kunt de uitgebreide module niet rapporteren in plaats van de basismodule, want de basismodule vormt het fundament ervan. Raadt een adviseur je aan om meteen de uitgebreide module te doen omdat je klant groot is, dan klopt dat advies niet: een uitgebreide module zonder basismodule bestaat niet.
Dat heeft gevolgen voor je planning. In het eerste jaar van je VSME-rapportage doe je de basismodule, ook als je later meer wilt. Je hoeft dus niet vooraf te beslissen of je de uitgebreide module gaat doen. Dat kun je na een maand of negen beslissen, als je weet hoeveel werk het verzamelen van de gegevens echt heeft gekost.
Waarom staat de lijst met datapunten nog niet vast?
De meeste handleidingen noemen dit niet. Wees daarom kritisch op elke pagina die je een stellige tabel met datapunten voor de uitgebreide module geeft.
VSME is een standaard van EFRAG en geen besluit van de Europese Commissie. In het EU-recht heeft VSME op dit moment alleen de status van Aanbeveling (EU) 2025/1710 van de Commissie van 30 juli 2025. Die aanbeveling neemt de standaard op in bijlage I en de praktische toelichting in bijlage II, en is niet bindend.
Er komt wel een bindende regeling. Artikel 29 quater a van Richtlijn 2013/34/EU, ingevoegd door Richtlijn (EU) 2026/470, verplicht de Commissie om via een gedelegeerde handeling duurzaamheidsrapportagestandaarden voor vrijwillig gebruik vast te stellen. Die moeten gebaseerd zijn op de oorspronkelijke versie van Aanbeveling (EU) 2025/1710. De Commissie heeft die handeling op 3 juli 2026 vastgesteld als C(2026) 5011. Volgens artikel 4 van die handeling geldt artikel 3 vanaf de boekjaren die op of na 1 januari 2027 beginnen. Op 28 augustus 2026 lag de handeling nog ter beoordeling bij het Europees Parlement en de Raad. Ze was dus nog geen wet en je kon er ook niet naar verwijzen alsof ze dat wel was.
De opzet van VSME staat dus vast, maar de inhoud is nog niet wettelijk vastgelegd. Zorg daarom eerst dat je onderliggende gegevens op orde zijn, en optimaliseer je rapport niet voor een lijst met datapunten die nog niet in het Publicatieblad staat.
Eén ding staat wel vast, en dat bespaart je geld bij beide modules: je bent niet verplicht om de informatie door een accountant te laten controleren. Overweging 16 van de aanbeveling zegt letterlijk dat een eigen verklaring van het mkb-bedrijf volstaat. Vraagt een klant of andere partij je om een VSME-rapport te laten controleren, dan is dat hun commerciële wens en geen eis van de standaard.
Welke module bedoelt de wet met de grens op wat klanten van je mogen vragen?
Lees de wettekst hier zorgvuldig, want veel commerciële discussies zullen erover gaan.
Richtlijn (EU) 2026/470 geeft een beschermde onderneming het recht om te weigeren informatie te geven die verder gaat dan wat de vrijwillige standaarden vragen. Een beschermde onderneming is een onderneming die in het voorgaande boekjaar gemiddeld niet meer dan 1.000 werknemers had en die in de waardeketen zit van een onderneming die onder de rapportageplicht valt. Die rapporterende onderneming mag niet meer vragen dan de vrijwillige standaarden, en een contractbepaling die iets anders zegt, is niet bindend.
De tekst spreekt over de vrijwillige standaarden. De tekst die nu beschikbaar is, zegt niet dat de grens bij de basismodule ligt. Er staat dus ook niet in dat klanten de uitgebreide module mogen eisen. Wie dat toch beweert, doet een voorspelling, want in de richtlijn staat het niet. Gebruik de value chain cap daarom als uitgangspunt in je onderhandelingen, en niet als een vaststaande grens die je per module kunt aanwijzen.
Wie vraagt echt om de uitgebreide module?
In onze ervaring zijn dat niet de inkopers. Eigen vragenlijsten voor leveranciers gaan meestal over een emissiecijfer en een paar beleidsstukken, en dat valt binnen de basismodule.
Vragen die verder gaan, komen meestal van andere partijen.
| Wie vraagt erom | Wat die partij meestal wil | Welke module daarbij past |
|---|---|---|
| Een grote klant die gegevens uit zijn keten verzamelt | Een emissiecijfer en een paar beleidsstukken, die hij elk jaar kan hergebruiken | Basismodule |
| Een aanbesteding waarin duurzaamheid meetelt in de beoordeling | Een geloofwaardig gepubliceerd document met echte cijfers | Basismodule |
| Een bank of andere financier die de voorwaarden van een duurzaamheidsgekoppelde lening bepaalt | Meer detail dan de basismodule biedt | Mogelijk de uitgebreide module |
| Een investeerder die een due diligence doet voor een transactie | Meer detail, en antwoorden op vervolgvragen | Mogelijk de uitgebreide module |
| Een klant die zijn vragenlijst nooit heeft ingekort | Alles, omdat niemand ooit vragen heeft geschrapt | Geen van beide; bepaal eerst welke vragen er echt toe doen |
De vijfde rij komt het vaakst voor, en daarom noemen we hem apart. Een vragenlijst die naar alles vraagt, betekent niet dat je klant de uitgebreide module nodig heeft. Meestal betekent het dat iemand ooit een sjabloon heeft gemaakt dat sindsdien ongewijzigd is overgenomen.
Hoe maak je de keuze?
Beantwoord deze vier vragen, in deze volgorde.
Heeft iemand er echt om gevraagd? Als geen enkele concrete partij om meer detail heeft gevraagd, los je met de uitgebreide module geen bestaand probleem op. Rapporteer de basismodule en kijk welke reacties je krijgt.
Is het een klant of een financier die vraagt? Een klant vraagt om informatie vanwege zijn eigen rapportageplicht, en dan geldt de value chain cap. Een bank of investeerder onderhandelt commercieel met je, en daar zegt de value chain cap niets over. De cap geldt alleen voor het verzamelen van informatie voor duurzaamheidsrapportage onder de Jaarrekeningrichtlijn.
Kun je de gegevens leveren zonder een nieuw project te starten? De uitgebreide module kost vooral werk aan gegevens, niet aan schrijven. Heb je er een systeem voor nodig dat je nog niet hebt, bereken dan eerst eerlijk wat dat project kost voordat je een deadline toezegt.
Kun je het volgend jaar opnieuw doen? Duurzaamheidsrapportage doe je elk jaar. Een uitgebreid rapport dat je maar één keer kunt maken, schaadt je meer dan een basisrapport dat je elk jaar op dezelfde manier maakt. Je geloofwaardigheid komt vooral uit de reeks cijfers die je jaar na jaar kunt vergelijken.
Wat kost de extra diepgang in de praktijk?
De kosten zitten niet in het schrijven, maar in de gegevens.
Welke module je ook kiest, de rapportage over broeikasgassen is het onderdeel waarvoor je echt moet rekenen en waarbij een beleidsverklaring niet volstaat. Daar merk je de extra diepgang dan ook als eerste. Scope 1 en 2 berekenen uit brandstof, energie en gereden kilometers is een overzichtelijke klus. Zodra je de emissies in je eigen toeleveringsketen moet meenemen, wordt het een veel groter project. Daarbij helpt ons advies over scope 3.
We hebben twee praktische adviezen. Leg de berekening vast op een manier die je elk jaar kunt herhalen, zodat je in het tweede jaar meer detail kunt toevoegen zonder het eerste jaar opnieuw te doen. Daarom is een platform beter dan een spreadsheet. En voeg extra detail eerst toe aan de emissierapportage, want daar vraagt elke klant, bank of investeerder het eerst naar.
Hedgehog ondersteunt het deel over emissies. Het platform begeleidt je bij het GHG Protocol met een AI-gids, en in de app bereik je ook GHG-experts van Hedgehog. Het platform bevat meer dan 20.000 spend-based en activity-based factoren, ondersteunt meerdere entiteiten met rollen voor data owners, auditors en managers, en heeft 5.000+ gebruikers. Je maakt een gratis account aan zonder verkoopgesprek, en Pro kost vanaf EUR 1.200 per jaar.
Overweeg je de uitgebreide module, houd dan rekening met één beperking. Een reviewer uit het segment Small-Business gaf ons in augustus 2026 op G2 een 5 van de 5 en schreef dat het veel handwerk kost om gegevens te laden. Zodra de gegevens erin staan werkt alles perfect, maar het laden zelf is het moeilijke deel. Meer detail betekent meer van dat handwerk.
Voor de onderdelen die niet over emissies gaan en voor de afweging welke module je nodig hebt, ben je met VSME-advies sneller klaar. Je kunt ook een gesprek inplannen, dan vertellen we je welke module jouw situatie echt vraagt.
Bronnen: Richtlijn (EU) 2026/470 voor de artikelen 19 bis, lid 3, en 29 bis, lid 3, en overweging 12, Richtlijn 2013/34/EU artikel 29 quater a, Aanbeveling (EU) 2025/1710 van de Commissie inclusief overweging 16, en Gedelegeerde Verordening C(2026) 5011 zoals vastgesteld op 3 juli 2026 en nog niet in werking, gelezen tegen de tekst in het Publicatieblad op 28 augustus 2026. Het Hedgehog-platform en Hedgehog op G2, beide gelezen op 27 augustus 2026. Pagina geverifieerd op 17 september 2026.
Feiten op deze pagina zijn voor het laatst geverifieerd op 2026-09-17.
