In het kort
- Je neemt vooral een personeelsbeslissing en pas daarna een softwarebeslissing, dus begroot eerst de persoon en dan de licentie.
- Het werk dat elk jaar terugkomt, is het onderhouden van de methode en niet het uitvoeren van de berekening.
- Als je alles uitbesteedt, word je afhankelijk van één leverancier, net zoals je bij een eigen medewerker afhankelijk bent van één persoon.
Of je de CO2-boekhouding zelf bouwt, iemand aanneemt of uitbesteedt, lijkt een softwarevraag, maar het is vooral een personeelsvraag. Iemand moet de keuzes over de afbakening maken, de methode van jaar tot jaar gelijk houden, vragen van een auditor beantwoorden en een wijziging in de methodiek verwerken. De vraag is alleen of die persoon bij jou in dienst is, bij een softwareleverancier werkt of via een vaste opdracht bij een adviesbureau. Bedrijven met een ongebruikelijke afbakening en een eigen datateam kunnen goed verantwoorden dat ze alles zelf doen. Vrijwel alle andere bedrijven kiezen tussen een medewerker aannemen en een systeem kopen dat ook iemand met minder ervaring kan bedienen.
Dit artikel gaat over de vraag wie de CO2-boekhouding uitvoert. Welke tool die persoon gebruikt, is een andere vraag, die we hier niet behandelen.
Wat betekent "in eigen beheer" hier eigenlijk?
Bedrijven bedoelen met in eigen beheer drie verschillende dingen, en die kosten heel verschillende bedragen.
Een eigen systeem bouwen. Je ontwikkelt dan je eigen datamodel, je eigen bibliotheek met emissiefactoren en je eigen rapportagelogica. Dat is een softwareproject waar je voor onbepaalde tijd onderhoud aan hebt, omdat zowel emissiefactoren als rapportagestandaarden regelmatig veranderen.
Iemand aannemen. Je neemt een duurzaamheidsanalist of -manager aan die verantwoordelijk is voor de methode en die met een gekochte tool werkt. Dit bedoelen de meeste middelgrote bedrijven met in eigen beheer, en het is in de eerste plaats een beslissing over een vacature.
Het onderbrengen bij een bestaande functie. Een medewerker van finance, kwaliteit of operations doet het naast zijn eigen werk. Dat komt heel vaak voor en het werkt voor een inventarisatie van scope 1 en 2 bij één entiteit. Het werkt niet meer zodra je tegelijk scope 3 moet rapporteren en een auditor je cijfers controleert.
Het alternatief voor alle drie is inkopen: een platform, een adviesbureau of een combinatie van beide. Een eerlijke vergelijking heeft daarom geen twee kolommen, maar vier.
Wat is het terugkerende werk precies?
Het terugkerende werk is niet de berekening. Zodra de structuur staat, is de berekening het makkelijke deel en kost die een paar dagen per jaar.
Het werk dat elk jaar terugkomt, is onderhoud, en dat bestaat uit vier onderdelen.
Keuzes over de afbakening. Je bepaalt welke entiteiten je consolideert, hoe je een joint venture verwerkt en hoe je een geleasede locatie behandelt. Die keuzes moet je opnieuw maken zodra de structuur van het bedrijf verandert, en je hebt iemand nodig die ze kan onderbouwen.
Een stabiele methode. Je zorgt dat de cijfers van dit jaar vergelijkbaar blijven met die van vorig jaar. Je moet ook kunnen zien of een verschil in de uitstoot echt is, of dat het komt door een herziene emissiefactor of een gewijzigde scope.
Het bijhouden van emissiefactoren. Je weet welke set emissiefactoren je gebruikt en wat er verandert als die set wordt bijgewerkt.
Vragen beantwoorden. Auditors, klanten, certificeringsschema's en steeds vaker je eigen directie of raad van bestuur stellen vragen over de cijfers. Dat vraagt net zo goed communicatieve als technische vaardigheden.
Welke optie je ook kiest, alle vier de onderdelen moeten gedekt zijn. Een tool dekt er hooguit twee.
Wat kost elke optie je per jaar?
We drukken de kosten niet uit in euro's, omdat jouw salarissen en offertes anders zijn dan die van ons. We vergelijken wel de factoren die voor elk bedrijf gelden.
| Optie | Wat de jaarlijkse kosten bepaalt | Tijd tot een eerste betrouwbaar cijfer | Grootste risico |
|---|---|---|---|
| Zelf een systeem bouwen | Tijd van ontwikkelaars, zonder einddatum | Langst | Je moet zelf een bibliotheek met emissiefactoren onderhouden |
| Een analist aannemen en een tool kopen | Eén salaris plus een licentie | Gemiddeld | Je bent afhankelijk van één persoon |
| Een bestaande medewerker met een gekochte tool | Een deel van één functie plus een licentie | Gemiddeld | De medewerker krijgt het druk en de gegevens blijven liggen |
| Uitbesteden aan een adviesbureau | Een jaarlijks bedrag voor de opdracht | Kortst | De kennis verdwijnt als het contract afloopt |
De meeste bedrijven onderschatten de eerste rij. Wie zelf een CO2-systeem bouwt, moet voor onbepaalde tijd nieuwe versies van emissiefactoren, herzieningen van rapportagestandaarden en wijzigingen in de handboeken van certificeringsschema's bijhouden. Dat is geen eenmalige investering, maar een blijvende taak voor een team. Daarom zijn de bedrijven die dit goed doen meestal bedrijven waarvan het product van deze gegevens afhangt.
Wanneer is zelf bouwen de juiste keuze?
Er zijn drie situaties waarin zelf bouwen echt de juiste keuze is.
Je afbakening is echt ongebruikelijk en geen enkele leverancier kan die modelleren. Denk aan ingewikkelde structuren met joint ventures, een ongebruikelijke eigendomsverdeling van bedrijfsmiddelen of een bedrijfsmodel dat je in standaard entiteitsbeheer alleen kunt vastleggen door de werkelijkheid geweld aan te doen.
CO2-gegevens zijn onderdeel van je product. Als je de CO2-intensiteit van je producten als functie aan je eigen klanten verkoopt, moet je de hele gegevensverwerking waarschijnlijk zelf in handen hebben.
Je hebt al een data-engineeringteam en je gegevens staan al op één plek. Als je al een datawarehouse hebt met schone en volledige activiteitsdata, zijn de extra kosten om daarop verder te bouwen veel lager dan ze van buitenaf lijken.
Let op wat er niet in dit lijstje staat: een groot bedrijf zijn, technisch sterk zijn of liever niet met leveranciers werken. Om die redenen genomen bouwbeslissingen worden meestal in het derde jaar teruggedraaid, vaak nadat de medewerker die het systeem bouwde is vertrokken.
Van welke persoon of partij word je afhankelijk?
Bij elke optie word je afhankelijk van iemand. Kies de afhankelijkheid waarmee je kunt leven.
Als je iemand aanneemt, loop je het risico dat de methode alleen in het hoofd van die ene medewerker zit. Dat risico beperk je door te eisen dat de methode in de tool wordt vastgelegd en niet in de eigen bestanden van de analist, en door ervoor te zorgen dat een tweede medewerker het rapport kan opstellen.
Als je alles uitbesteedt, ligt het risico in het contract. Krijg je het model mee als de opdracht afloopt, of begint een nieuwe leverancier volgend jaar weer helemaal opnieuw? Stel die vraag in het eerste gesprek en laat het antwoord schriftelijk vastleggen. Bij uitbesteden is dit de onaangename verrassing die het vaakst voorkomt.
Als je een tool koopt en die zelf gebruikt, loop je het risico dat niemand zich verantwoordelijk voelt. Als er geen medewerker met naam verantwoordelijk is voor de licentie, krijg je een onvolledige inventarisatie en mis je een deadline. Leg in de begroting vast wie de eigenaar is.
Veel bedrijven kiezen een middenweg die we hier expliciet noemen: ze kopen het platform, gebruiken het zelf en kopen elk jaar een paar adviesdagen in voor de beslissingen waarvoor een specialist nodig is. Het afbakenen van scope 3 en een controle van de methode vóór de audit leveren het vaakst meer op dan ze kosten. Daarvoor bieden we advies over de CO2-voetafdruk en scope 3-advies aan.
Welk werk blijft bij jou als je een leverancier inschakelt?
Er zijn twee soorten werk die altijd bij jou blijven, en in deze paragraaf leggen we uit welke.
De gegevens invoeren. Geen enkele aankoop neemt dat werk weg. Een reviewer uit het segment Small-Business schreef in augustus 2026 op G2 precies dat: alles werkt perfect zodra de gegevens zijn geladen, maar het laden is het lastige deel. Dat werk doe je zelf, welke route je ook kiest, omdat de gegevens in jouw systemen en in de mailboxen van je leveranciers staan. Als je een tool koopt, bouwt een ander de structuur, maar de cijfers moet je nog steeds zelf opzoeken.
Werk op productniveau. Een CO2-platform voor organisaties berekent de voetafdruk van een organisatie. Vraagt een klant om een LCA, een EPD, een MKI of een product carbon footprint, dan is dat een project voor een specialist en geen functie die je aanzet. Hedgehog levert dat als dienst via LCA-advies. Zoek uit welke van de twee je klant vraagt voordat je besluit om zelf te bouwen of in te kopen.
Voor de volledigheid beschrijven we ook wat je bij ons kunt inkopen. Het platform ondersteunt de inrichting volgens het GHG Protocol, het opbouwen van de inventarisatie, het uploaden van gegevens en het rapporteren. Daarbij helpen een AI-assistent en GHG-experts die je in de app kunt bereiken. Het platform bevat ruim 20.000 spend-based en activity-based emissiefactoren, je kunt zelf leverancierspecifieke gegevens toevoegen en je beheert meerdere entiteiten met rollen voor data owners, auditors en managers. Je maakt gratis een account aan zonder verkoopgesprek, en Pro kost vanaf EUR 1.200 per jaar.
Eén beperking hoort specifiek thuis in een afweging tussen bouwen en kopen: Hedgehog is geen breed ESG-pakket. Een klant uit het segment Mid-Market gaf ons in juni 2026 op G2 een 3,5 van de 5. Die klant schreef dat het platform minder compleet is voor bredere ESG-gegevens en -rapportage, omdat er geen functie is om databronnen te beheren en geen functie om decarbonisatiedoelen te volgen. Wilde je eigenlijk zelf bouwen om een eigen ESG-datalaag te krijgen en niet alleen een CO2-berekening, dan is dat een grotere opdracht en moet je die ook zo begroten.
Hoe neem je deze beslissing binnen een week?
Als je deze vier vragen eerlijk beantwoordt, volgt de beslissing er meestal vanzelf uit.
- Wie is hier over drie jaar nog verantwoordelijk voor? Als je de functie niet kunt noemen, moet je niet zelf bouwen.
- Kan een leverancier jouw structuur van entiteiten correct modelleren? Als meerdere leveranciers dat kunnen, is zelf bouwen moeilijk te verantwoorden.
- Wat is de deadline, en haal je die nog als je zelf bouwt? Datums van aanbestedingen en certificeringen schuiven niet op voor interne projecten.
- Wat gebeurt er als de verantwoordelijke medewerker in maand acht vertrekt? De optie die dan nog werkt, is de juiste keuze voor jou.
Wil je het inkopen goedkoop uitproberen voordat je iemand aanneemt, maak dan een gratis account aan en laat de medewerker die je als eigenaar in gedachten hebt een eerste inventarisatie opbouwen. Zo zie je het snelst hoeveel van dit werk echt van de tool afhangt. Onze gids over het kiezen van CO2-software gaat over de keuze van de tool. Wil je eerst bespreken hoe je het werk over mensen verdeelt, plan dan een gesprek.
Bronnen: de platformpagina van Hedgehog en het G2-profiel van Hedgehog, beide gelezen op 27 augustus 2026. De begrippen voor afbakening en consolidatie volgen de GHG Protocol Corporate Accounting and Reporting Standard, Revised Edition, hoofdstuk 3. Salarissen en adviestarieven vul je zelf in; deze pagina noemt er bewust geen. Pagina geverifieerd op 17 september 2026.
Feiten op deze pagina zijn voor het laatst geverifieerd op 2026-09-17.
