In het kort
- Onder CSRD val je alleen als je onderneming meer dan EUR 450 miljoen omzet heeft en ook meer dan 1.000 werknemers. De meeste bedrijven die CSRD-software zoeken, voldoen daar niet aan en hoeven niet meer te rapporteren.
- ESRS E1 vraagt om bruto scope 1, scope 2 op twee manieren berekend, scope 3 per significante categorie, en een limited assurance-oordeel over al die cijfers.
- Ook als je niet onder CSRD valt, krijg je vragen van klanten. Leveranciers met minder dan 1.000 werknemers hebben nu wel een wettelijke grens aan wat een klant die onder CSRD valt van hen mag eisen.
De meeste bedrijven die denken dat ze CSRD-software nodig hebben, hebben die niet nodig. Sinds februari 2026 geldt de rapportageplicht alleen voor ondernemingen met zowel meer dan EUR 450 miljoen netto-omzet als meer dan 1.000 werknemers, en de plicht gaat opnieuw in voor boekjaren die op of na 1 januari 2027 beginnen. Zit je onder een van die twee getallen, dan val je niet onder CSRD. Je blijft wel vragenlijsten krijgen, want de bedrijven die nog wel onder CSRD vallen, moeten gegevens over hun keten rapporteren en vragen die aan jou.
Op deze pagina zoeken we daarom eerst uit of je onder CSRD valt, en daarna wat je in beide gevallen moet doen.
Val je echt onder CSRD?
Doe deze toets voordat je een demo aanvraagt. Richtlijn (EU) 2026/470 van 24 februari 2026 heeft de artikelen 19 bis en 29 bis van de Jaarrekeningrichtlijn herschreven. De plicht geldt nu voor ondernemingen die een netto-omzet van meer dan EUR 450.000.000 en gemiddeld meer dan 1.000 werknemers in het boekjaar hebben. Voor een moederonderneming tellen de geconsolideerde cijfers.
Je moet aan beide voorwaarden voldoen om onder CSRD te vallen. Voldoe je aan maar één ervan, dan val je er niet onder.
| Jouw situatie | Val je onder CSRD? |
|---|---|
| EUR 2 miljard omzet, 600 werknemers | Nee, je hebt te weinig werknemers. |
| 4.000 werknemers, EUR 300 miljoen omzet | Nee, je omzet is te laag. |
| EUR 600 miljoen omzet, 1.200 werknemers | Ja, vanaf boekjaar 2027. |
| Beursgenoteerd mkb-bedrijf op een gereglementeerde EU-markt | Nee, de groep beursgenoteerde mkb-bedrijven is geschrapt. |
Veel adviezen uit 2025 noemen nog de oude definitie van een grote onderneming, ongeveer 250 werknemers en EUR 50 miljoen omzet. Die definitie bepaalt sinds februari 2026 niet meer of je onder CSRD valt.
Vanaf wanneer gelden de nieuwe regels?
De richtlijn is in minder dan een jaar twee keer gewijzigd. Daarom spreken gepubliceerde adviezen elkaar vaak tegen.
| Datum | Wat |
|---|---|
| 17 april 2025 | Richtlijn (EU) 2025/794 stelde de tweede en derde groep bedrijven twee jaar uit. |
| 24 februari 2026 | Richtlijn (EU) 2026/470 verving de drempels en schrapte de groep beursgenoteerde mkb-bedrijven. |
| 1 januari 2027 | Eerste boekjaren waarover bedrijven onder de nieuwe drempels rapporteren. |
| 19 maart 2027 | Uiterste datum waarop lidstaten 2026/470 in nationale wetgeving moeten hebben omgezet. |
CSRD is een richtlijn. De verplichting geldt voor jou dus via de wet waarmee je eigen land de richtlijn omzet. Neem een nationale ingangsdatum niet over van een softwareleverancier als je de nationale wet niet zelf hebt gezien.
Ook de standaarden worden herzien. De Europese Commissie heeft op 3 juli 2026 een vereenvoudigde versie van de European Sustainability Reporting Standards vastgesteld, maar eind augustus 2026 lag die nog ter beoordeling bij het Europees Parlement en de Raad. Tot die tijd geldt Gedelegeerde Verordening (EU) 2023/2772, zoals gewijzigd bij (EU) 2025/1416. Een leverancier die zijn tool aanprijst als klaar voor de nieuwe ESRS, verwijst dus naar een tekst die nog niet van kracht is.
Wat vraagt ESRS E1 als je wel onder CSRD valt?
ESRS E1 vraagt om meer dan een CO2-voetafdruk. Rapportagevereiste E1-6 vraagt om bruto scope 1, scope 2, scope 3 en het totaal, in ton CO2-equivalent. Of een tool dat kan, hangt af van drie details.
Scope 2 op twee manieren. Je rapporteert scope 2 location-based en market-based, als twee aparte cijfers, en je geeft het totaal op beide manieren. Een tool die per locatie maar één cijfer opslaat, kan dat niet.
Scope 3 per significante categorie. Dat zijn de categorieën die voor jouw bedrijf prioriteit hebben, niet automatisch alle vijftien. Je moet die keuze wel kunnen onderbouwen. Is dat voor jou het moeilijkste deel, dan kun je hulp krijgen bij scope 3.
Intensiteit per euro netto-omzet. De omzet waardoor je deelt, moet terug te vinden zijn in je jaarrekening.
Daarnaast moet je de afbakening goed regelen. Je duurzaamheidsverklaring gaat over dezelfde onderneming als je jaarrekening. Voor broeikasgassen tel je deelnemingen, joint ventures en gezamenlijke activiteiten waarover je operational control hebt echter voor 100 procent mee, en niet naar rato van je equity share. In één rapport gebruik je dus twee afbakeningen naast elkaar. Vraag een leverancier om te laten zien hoe de tool dat doet, en neem geen genoegen met een beschrijving.
Over de verklaring geeft een accountant vervolgens een limited assurance-oordeel. Reasonable assurance is in februari 2026 geschrapt. Geharmoniseerde assurancestandaarden worden pas op 1 juli 2027 verwacht, dus je accountant werkt met nationale standaarden en zal vragen hoe elk cijfer tot stand is gekomen. Het belangrijkste is daarom dat je elk gerapporteerd cijfer kunt herleiden tot het bronbestand. In demo's komt juist dat vaak niet aan bod.
Waarom krijg je vragen als je niet onder CSRD valt?
Je klant valt wel onder CSRD en moet ook informatie over zijn keten rapporteren. Volgens de standaarden mag hij daarvoor schatten met sectorgemiddelden, maar de meeste klanten vragen de gegevens liever aan jou.
Sinds februari 2026 kun je sommige vragen weigeren. Richtlijn (EU) 2026/470 heeft de value chain cap, een grens aan wat klanten mogen vragen, vastgelegd als wettelijk recht. Heb je gemiddeld niet meer dan 1.000 werknemers, dan ben je een beschermde onderneming. Je mag dan weigeren om meer informatie te geven dan de vrijwillige rapportagestandaard vraagt, als je klant die informatie nodig heeft voor zijn CSRD-rapportage. Een bepaling in een contract die iets anders zegt, is niet bindend. Vraagt je klant toch meer, dan moet hij je laten weten welke vragen verder gaan dan de standaard en dat je die mag weigeren.
De bescherming is wel beperkt, en als je er te veel op vertrouwt, kan dat je een klant kosten. Ze geldt alleen voor verzoeken voor CSRD-rapportage. Vragen in het kader van due diligence, een aanbesteding of een ratingvragenlijst vallen er niet onder, en je mag gegevens altijd vrijwillig delen. Welke verzoeken je mag weigeren, lees je in ESG-vragen weigeren.
De grens ligt bij de vrijwillige rapportagestandaard, en ook die is nog niet van kracht. De Europese Commissie heeft de gedelegeerde handeling met de inhoud van die standaard op 3 juli 2026 vastgesteld, maar eind augustus 2026 lag die nog ter beoordeling. Tot de publicatie gebruik je daarom de VSME-standaard van EFRAG als uitgangspunt, zoals die is opgenomen in Aanbeveling (EU) 2025/1710 van de Commissie. Die aanbeveling is voor niemand bindend. Wat erin staat, lees je in de VSME-standaard.
Wat moet de software kunnen, afhankelijk van je antwoord?
| Wat je nodig hebt | Je valt onder CSRD | Je valt niet onder CSRD en beantwoordt vragen van klanten |
|---|---|---|
| Emissies | Scope 2 op beide manieren, scope 3 per categorie, intensiteit per euro omzet | Scope 1 en 2, en scope 3 als klanten erom vragen |
| Afbakening | Financiële consolidatie plus operational control | Meestal één rechtspersoon |
| Onderbouwing | Zo goed herleidbaar dat het een limited assurance-oordeel doorstaat | Genoeg om een vervolgvraag te beantwoorden |
| Overige onderdelen | Sociale en governance-informatie, doelen en een transitieplan | Een korte eigen verklaring |
De laatste rij bepaalt welke tools op je shortlist komen. Een platform voor CO2-boekhouding is geen ESG-rapportagesuite. Zoek daarom eerst uit welke van de twee je nodig hebt, met ESG-rapportagesoftware versus carbon accounting.
Wat doet Hedgehog, en wat niet?
Het platform ondersteunt CSRD, naast SECR en SB253. Het begeleidt je bij het inrichten volgens het GHG Protocol, bij het vastleggen van je databronnen, data owners en documenten en bij het opbouwen van een inventarisatie. Je kunt daarbij steeds een AI-gids raadplegen, en in het product bereik je ook GHG-experts van Hedgehog. Het platform bevat meer dan 20.000 spend-based en activity-based factoren en kan entiteiten met meerdere locaties en vestigingen verwerken. Je kunt collega's, adviseurs en auditors uitnodigen als data owner, auditor of manager. Je maakt een gratis account aan zonder verkoopgesprek. Pro kost vanaf EUR 1.200 per jaar.
Voor CSRD zijn twee beperkingen het belangrijkst.
Hedgehog is geen CSRD-rapportagesuite, en een klant heeft dat ook publiek geschreven. Een reviewer uit het segment Mid-Market gaf ons in juni 2026 op G2 een 3,5 van de 5. Hij schreef dat dit platform minder compleet is als je een breder platform voor ESG-gegevens en -rapportage zoekt, bijvoorbeeld voor CSRD, omdat een functie voor het beheren van databronnen en het volgen van decarbonisatiedoelen ontbreekt. Die review gaat precies over dit gebruik, en we willen liever dat je hem nu leest dan dat je er na drie maanden zelf achter komt. Voor het opstellen van de volledige duurzaamheidsverklaring heb je CSRD-advies nodig. Het platform levert dan het deel over broeikasgassen.
De herleidbaarheid is nog niet volledig, en een accountant ziet dat. Een andere reviewer uit het segment Mid-Market gaf ons in juli 2026 op G2 een 4 van de 5. Hij kon niet zien welke omrekeningsfactor het platform had gebruikt tussen zijn invoerbestand en de invoer in het platform. Krijgt jouw rapport een limited assurance-oordeel, vraag ons dan hoe we dat oplossen.
Wat doe je als eerste?
Toets je onderneming aan de drempels op de datum van je laatste balans, met geconsolideerde cijfers als je een moederonderneming bent. Dat kost tien minuten, en daarna weet je welke software je nodig hebt.
Kom je boven beide drempels uit, dan is 2027 je eerste boekjaar. Je moet nu vooral de afbakening en de gegevens regelen, niet al software kiezen. Stel vast wat binnen de financiële consolidatie valt en wat je via operational control meetelt. Zoek daarna uit welke entiteiten nog geen market-based cijfer voor scope 2 kunnen leveren, want daardoor lopen planningen meestal uit.
Kom je niet boven beide drempels uit, koop dan geen software voor CSRD. Maak een inventarisatie van scope 1 en 2 die je elk jaar op dezelfde manier kunt herhalen en voor elke klant die erom vraagt kunt gebruiken. Houd de methode gelijk, zodat je het tweede jaar met het eerste kunt vergelijken, en ga er bij vragen voor CSRD-rapportage van uit dat je klanten niet meer hoeft te geven dan de value chain cap toestaat. Met een gratis account heb je zonder verkoopgesprek een eerste cijfer, en je kunt een gesprek inplannen om uit te zoeken of je onder CSRD valt.
Bronnen: Richtlijnen (EU) 2022/2464, (EU) 2025/794 en (EU) 2026/470, Richtlijn 2013/34/EU, Gedelegeerde Verordeningen (EU) 2023/2772 en (EU) 2025/1416, en Aanbeveling (EU) 2025/1710 van de Commissie, gelezen tegen het Publicatieblad op 28 augustus 2026. Het Hedgehog-platform en Hedgehog op G2, beide gelezen op 27 augustus 2026. Pagina geverifieerd op 17 september 2026.
Feiten op deze pagina zijn voor het laatst geverifieerd op 2026-09-17.
