In het kort
- IJzer, staal en aluminium worden in de CBAM-verordening uitdrukkelijk genoemd. Daardoor wordt de uitstoot van je leveranciers een kostenpost voor je eigen bedrijf.
- Het cijfer dat telt, is de uitstoot die al in het ingekochte materiaal zit. Die hangt vooral af van het aandeel schroot waarmee het metaal is gemaakt.
- Materiaalcertificaten van de staal- of aluminiumproducent vormen het bewijs, en de meeste metaalbedrijven hebben die nog nooit digitaal vastgelegd.
De metaalsector is een van de weinige sectoren waarvoor een regel geldt die rechtstreeks op die sector is gericht. IJzer, staal en aluminium worden in de CBAM-verordening uitdrukkelijk genoemd, waardoor de CO2-uitstoot van wat je inkoopt niet alleen iets wordt om te rapporteren, maar ook iets wat geld kost. Bijna niets van je footprint ontstaat op je eigen terrein. Het grootste deel zit al in het materiaal dat je inkoopt, en het aandeel schroot waarmee dat materiaal is gemaakt, bepaalt de uitkomst meer dan alles wat je in je eigen bedrijf kunt veranderen. De software moet daarom gegevens per materiaal kunnen vastleggen, het werkelijke cijfer uit een materiaalcertificaat kunnen gebruiken in plaats van een algemeen gemiddelde, en laten zien hoe een cijfer is berekend als iemand dat controleert.
Welke regel geldt er voor de metaalsector, en vanaf wanneer?
Dat is CBAM, en die regel raakt je via je toeleveringsketen en niet via een rapportagedeadline.
IJzer, staal en aluminium worden in de CBAM-verordening uitdrukkelijk genoemd. Importeer je goederen die onder CBAM vallen, kijk dan eerst naar je jaarlijkse tonnage. Verordening (EU) 2025/2083 heeft een drempel van 50 ton per jaar ingevoerd: een importeur die in totaal minder dan 50 ton netto CBAM-goederen per jaar invoert, valt buiten de regeling. Volgens de Europese Commissie valt daardoor ongeveer 90 procent van de importeurs helemaal buiten CBAM, terwijl ongeveer 99 procent van de ingebedde uitstoot er wel onder blijft vallen. Zit je boven die drempel, dan geldt de verplichting rechtstreeks voor jou. Zit je eronder, of koop je in bij of verkoop je aan een bedrijf dat boven de drempel zit, dan zie je de kosten van de CO2 in dat materiaal toch terug in offertes en contractvoorwaarden. Dat merk je sneller en concreter dan een rapportageverplichting. In onze uitleg over CBAM lees je hoe de regeling werkt, inclusief de drempel.
Voor een commercieel of technisch verantwoordelijke betekent dit dat CO2 een factor wordt bij de inkoop. Twee leveranciers die dezelfde tonnage voor dezelfde prijs aanbieden, bieden niet meer hetzelfde aan. Om het verschil te zien, heb je een cijfer per leverancier en per staalsoort of legering nodig.
Waarom bepaalt het aandeel schroot je cijfer?
Omdat bij metaal vrijwel de hele footprint in het ingekochte materiaal zit, en de manier waarop dat materiaal is gemaakt daarin het grootste verschil maakt.
Wat je zelf kunt beïnvloeden, zoals de energie voor snijden, vormen, coaten en afwerken, komt bovenop een cijfer dat al vaststond voordat het materiaal bij je binnenkwam. Daarom lijkt een footprint die alleen op je eigen energierekeningen is gebaseerd geruststellend klein, maar zegt die een klant bijna niets.
Dat verklaart ook waarom algemene gemiddelden je commercieel niet helpen. Met een nationale of Europese gemiddelde emissiefactor voor staal krijgt elke leverancier dezelfde score, en dan verdwijnt precies het verschil dat je wilt laten zien. Het hele nut van de berekening zit erin dat je het gemiddelde vervangt door het werkelijke cijfer, per staalsoort en per producent.
Waar komen de gegevens vandaan?
Er zijn drie bronnen, en het verschil in hoeveel werk ze kosten is ongewoon groot.
| Bron | Wat het aantoont | Hoeveel werk | Waarom het belangrijk is |
|---|---|---|---|
| Materiaalcertificaten | Staalsoort, herkomst en de emissiegegevens van de producent | Veel, ze komen binnen als pdf en niemand heeft ze gestructureerd vastgelegd | Dit is het cijfer dat je klant wil |
| Gegevens van de producent | Productieroute en proces achter het materiaal dat je inkoopt | Gemiddeld, hangt af van de relatie met de leverancier | Laat het verschil tussen leveranciers zien |
| Energiemeters | Je eigen bewerking, vormgeving en afwerking | Weinig, het staat op de rekening | Zorgt voor volledigheid, maar is niet de grootste post |
De volgorde in de tabel loopt van meest waardevol naar minst waardevol, en tegelijk van meest naar minst werk. Dat maakt deze sector lastig. De meeste metaalbedrijven beginnen met de energiemeters, omdat dat een middag werk is. Daarna lopen ze vast op de certificaten, omdat die eerst geordend en gearchiveerd moeten worden voordat je er iets mee kunt berekenen.
Wat moet een tool voor de metaalsector kunnen opleveren?
De tool moet vier dingen kunnen opleveren, en alleen het eerste is standaard in CO2-software.
De footprint van je organisatie. Scope 1 en 2 voor je eigen bedrijf en scope 3 voor het ingekochte materiaal. Dit is de basis en het makkelijkste deel.
Gegevens per materiaal met emissiefactoren per leverancier. Je moet staal van producent A apart kunnen vastleggen van staal van producent B, met hun werkelijke cijfers, en het verschil terugzien in het totaal. Een platform dat alleen een inkoopbedrag aan een categorie koppelt, kan dat niet.
Een verband tussen het gerapporteerde cijfer en het certificaat. Klanten en auditors controleren cijfers die met CBAM te maken hebben. Als ze vragen waar een cijfer vandaan komt, moet je een document kunnen laten zien en niet alleen de naam van een categorie.
De uitstoot per ton of per staalsoort. Bij onderhandelingen over metaal praat niemand over het absolute aantal ton CO2 van je bedrijf, maar over de uitstoot per ton product.
Wat kan een CO2-platform hier niet?
Een CO2-platform kan geen productverklaring opleveren. Dat verschil moet je goed begrijpen, omdat klanten in de metaalsector daar vaak om vragen.
De footprint van je organisatie vertelt je klant hoeveel je bedrijf heeft uitgestoten. Een EPD of een productfootprint vertelt hoeveel uitstoot er in één ton van één product zit. Die wordt berekend volgens een standaard en meestal door een externe partij gecontroleerd. Dat is LCA-werk met een eigen methode en eigen eisen aan het bewijs. Hedgehog levert LCA's, EPD's, MKI-berekeningen en PCF's als dienst. Het platform berekent de footprint van je organisatie. Als je weet welke van de twee je klant vraagt, voorkom je een inkooptraject dat niets oplevert.
Wat doet Hedgehog voor een metaalbedrijf?
Het platform begeleidt je bij de opzet volgens het GHG Protocol, het plan voor de gegevensverzameling en het opbouwen van je inventaris. Voor de opzet is er een AI-assistent, en je kunt in het product GHG-experts van Hedgehog raadplegen. Het platform bevat meer dan 20.000 spend-based en activity-based emissiefactoren. Belangrijker voor deze sector is dat je eigen CO2-gegevens van je organisatie of van een leverancier kunt toevoegen. Zo zet je het werkelijke cijfer van een producent tegenover een staalsoort, in plaats van een gemiddelde. Je kunt meerdere locaties beheren, met gebruikersrollen voor data owners, auditors en managers. Het platform krijgt op G2 een 4,7 van de 5, op basis van 9 reviews. Je kunt een gratis account aanmaken zonder verkoopgesprek, en Pro kost vanaf EUR 1.200 per jaar.
Weeg drie beperkingen af. Ze komen alle drie van betalende klanten op een openbare reviewsite.
Je kunt niet altijd zien welke omrekening is toegepast. Een reviewer uit het Mid-Market-segment schreef in juli 2026 op G2 dat hij niet kon zien welke omrekeningsfactor of afstandsberekening was gebruikt om zijn invoer om te zetten in een post in het platform. Hij vroeg om een link naar de bron. In deze sector draait alles om het aantonen welk cijfer uit welk certificaat komt. Test deze beperking daarom met je eigen gegevens voordat je een contract tekent.
Het inladen van de gegevens kost veel werk. Een reviewer uit het Small-Business-segment schreef in augustus 2026 op G2 dat alles perfect werkt zodra de gegevens erin staan, maar dat het inladen zelf lastig is. Het structureren van jaren aan materiaalcertificaten is precies dat soort werk.
Productfootprints levert Hedgehog als dienst. Dat staat hierboven al, maar we herhalen het omdat bedrijven in deze sector dit het vaakst verwarren. Vraagt een klant om een verklaring per ton product, dan heb je advieswerk nodig en geen abonnement.
Waar begin je?
Haal je inkoopgegevens van de afgelopen twaalf maanden op en zet de materialen op volgorde van tonnage in plaats van waarde. Die volgorde is je projectplan, omdat de paar grootste staalsoorten het grootste deel van je footprint bepalen.
Vraag daarna je drie grootste leveranciers schriftelijk om hun emissiegegevens per staalsoort. Uit hun antwoorden, of uit het uitblijven daarvan, leer je meer over hoe moeilijk dit wordt dan uit een proefperiode met software. Krijg je in dezelfde periode ook vragenlijsten van klanten, dan kun je daarvoor ondersteuning bij scope 3 inschakelen.
Je kunt een gratis account aanmaken en eerst de basis voor je organisatie opbouwen met je energiegegevens. Daarna voeg je de materialen toe zodra de certificaten binnenkomen.
Bronnen: het Hedgehog-platform, Hedgehog op G2, Verordening (EU) 2023/956 zoals gewijzigd door Verordening (EU) 2025/2083, en de CBAM-pagina van de Europese Commissie. Gegevens over G2 en het platform gelezen op 27 augustus 2026, gegevens over CBAM gelezen op 17 september 2026. De reikwijdte en datums van CBAM moeten opnieuw worden gecontroleerd voordat deze pagina in 2027 wordt bijgewerkt.
Feiten op deze pagina zijn voor het laatst geverifieerd op 2026-09-17.
