In het kort
- Afvalbedrijven krijgen vooral vragen omdat hun klanten een broeikasgasinventaris opstellen, niet omdat een afvalregel dat eist.
- Klanten willen een cijfer per ton, per afvalstroom en per verwerkingsmethode, en niet het totaal van je bedrijf.
- Vermeden emissies zijn geen reductie van je eigen uitstoot. Wie dat toch beweert, doet een milieuclaim waarvoor inmiddels wettelijke regels gelden.
Voor een afvalbedrijf komt de belangrijkste druk niet van een afvalregel, maar van de broeikasgasinventarissen van je klanten. Het afval dat je voor hen verwerkt, valt bij hen onder scope 3 categorie 5. Daarom vragen ze je om cijfers op het moment dat zij rapporteren, meestal in het eerste kwartaal. Je eigen uitstoot komt van je inzamelwagens, het energieverbruik op je locaties en het verwerkingsproces zelf. De software moet een onderbouwd totaal voor je bedrijf opleveren, plus een uitsplitsing die gedetailleerd genoeg is om cijfers per ton, per afvalstroom en per verwerkingsmethode te geven. Dat is namelijk de vraag die je commerciële team steeds opnieuw krijgt.
Welke regels gelden er, en vanaf wanneer?
Er gelden twee soorten regels, en geen van beide gaat over afval.
De rapportageverplichtingen van je klanten. Categorie 5 van het GHG Protocol gaat over afval dat een bedrijf in zijn eigen bedrijfsvoering produceert. Elke klant die een inventaris opstelt, heeft een emissiecijfer nodig voor het afval dat hij aan jou overdraagt, uitgesplitst naar wat hij je heeft gegeven en wat jij ermee hebt gedaan. Klanten vragen die cijfers op wanneer zij hun eigen gegevens verzamelen, en dat is één keer per jaar, meestal vroeg in het jaar. Als je niet antwoordt, krijg je geen boete, maar je loopt wel het risico dat de klant het contract niet verlengt.
EmpCo, de EU-richtlijn over milieuclaims richting consumenten. Vanaf 27 september 2026 moeten de lidstaten de regels van Richtlijn (EU) 2024/825 toepassen. De afvalsector doet precies het soort claims waar de richtlijn op is gericht. Een algemene milieuclaim, zoals een recyclingpercentage of een uitspraak over circulariteit, geldt altijd als oneerlijke handelspraktijk als het bedrijf niet kan aantonen dat het een erkende uitstekende milieuprestatie levert. De richtlijn verplicht je niet om elke claim op verzoek te onderbouwen, maar verbiedt een aantal specifiek genoemde praktijken. Hoe een claim eruitziet die je kunt verdedigen, lees je in de EmpCo-checklist voor claims.
De termijn is dus geen wettelijke deadline, maar een commerciële, en die loopt al.
Waar ontstaat de uitstoot van een afvalbedrijf?
Anders dan in de meeste sectoren valt een groot deel van de uitstoot onder scope 1. Dat verandert het werk. Scope 1 meet je en schat je niet, en je kunt het cijfer niet verlagen door een gunstigere emissiefactor te kiezen.
| Bron | Scope | Gegevens die je al hebt | Moeilijkheid |
|---|---|---|---|
| Wagenpark voor inzameling en transport | 1 | Tankpassen, telematica, liters per depot | Laag |
| Uitstoot van het verwerkingsproces | 1 | Tonnage per afvalstroom en verwerkingsmethode | Gemiddeld |
| Energieverbruik van overslagstations en installaties | 2 | Meterstanden en energierekeningen | Laag |
| Uitbesteed transport en verdere verwerking | 3 | Facturen van onderaannemers | Gemiddeld |
| Ingekochte goederen, diensten en kapitaalgoederen | 3 | Crediteurenadministratie | Gemiddeld |
De meeste discussie gaat over de verwerking. Dezelfde ton van hetzelfde materiaal heeft een heel andere footprint als die wordt gerecycled, vergist, verbrand met energieterugwinning of gestort. Registreren je systemen de tonnage per afvalstroom maar niet per verwerkingsmethode, pak dat dan als eerste aan. Zonder die gegevens heb je wel een cijfer voor je bedrijf, maar geen antwoord voor je klant.
Waarom zijn vermeden emissies een risico en geen verkoopargument?
Omdat de besparing bij een ander bedrijf plaatsvindt, en omdat je met een bewering over vermeden emissies tegenwoordig een milieuclaim doet waarvoor wettelijke regels gelden, niet alleen een marketingkeuze maakt.
De redenering is aantrekkelijk. Je wint energie terug of maakt recyclaat, waardoor elders minder materiaal uit nieuwe grondstoffen hoeft te worden geproduceerd. Die besparing bestaat echt, maar je mag haar niet van je eigen inventaris aftrekken. Volgens het GHG Protocol vallen vermeden emissies buiten de scopes en rapporteer je ze apart, als je ze al rapporteert. Trek je ze af van je scope 1, dan krijg je een totaal dat de auditor van geen enkele klant accepteert en waar concurrenten je op kunnen aanvallen.
Commercieel is het veilig om drie aparte cijfers te geven, elk met een duidelijke omschrijving. Het eerste is je bruto-inventaris per scope. Het tweede is het cijfer voor categorie 5 van je klant, voor het afval dat die klant je heeft gegeven. Het derde zijn eventuele vermeden emissies, apart vermeld, met de methode en de situatie waarmee je vergelijkt. Dat is meer werk dan één indrukwekkend cijfer, maar deze aanpak houdt stand als een inkoper je cijfers ter discussie stelt.
Wat moet de software kunnen opleveren?
De software moet vier dingen kunnen opleveren, en alleen het eerste is standaard.
Een bruto-inventaris per scope, voor het hele bedrijf en per locatie. De meeste afvalbedrijven hebben meerdere locaties. Een totaal voor de groep dat je niet per depot kunt uitsplitsen, heb je weinig aan voor het management of voor een klant die je in één regio bedient.
De uitstoot per ton, per afvalstroom en per verwerkingsmethode. Dit cijfer is eigenlijk je product. Klanten willen niet het totaal van je bedrijf, maar het cijfer dat bij hun contract hoort.
Een export die je direct naar een klant kunt sturen. Klanten willen verschillende formats, en sommige sturen hun eigen sjabloon. Test een export met een echte spreadsheet van een klant voordat je iets koopt.
Een audit trail voor je claims. Alles wat je publiceert over recyclingpercentages of terugwinning moet je kunnen herleiden tot de tonnageregistraties waarop het is gebaseerd. Die registraties moet je net zo zorgvuldig bijhouden als je emissiegegevens.
Welke gegevens heb je nodig, en waar vind je ze?
Het goede nieuws voor deze sector is dat de belangrijkste gegevens meestal al bestaan, omdat je ze voor je bedrijfsvoering toch moet bijhouden.
De weegbrugregistraties geven je de tonnage per afvalstroom. De registraties van routes en afvoer geven je de verwerkingsmethode. Tankpassen en telematica geven je het wagenpark, en de meters geven je het energieverbruik per locatie. Uit de crediteurenadministratie haal je de scope 3-gegevens waar klanten het minst naar vragen.
Het werk zit niet in het vinden van deze gegevens, maar in het op elkaar laten aansluiten ervan. Verschillende mensen hebben deze vier systemen om verschillende redenen gebouwd, en ze gebruiken zelden dezelfde periode-afsluiting, dezelfde namen voor locaties of dezelfde materiaalcategorieën. Dat op elkaar afstemmen is het eigenlijke project. Wie iets anders beweert, heeft het zelf nog nooit gedaan.
Wil je het eerste jaar liever samen met een adviseur opbouwen dan helemaal zelf, dan is daar ons advies over je CO2-footprint voor.
Wat doet Hedgehog hier wel en niet?
Het platform begeleidt je bij het werken volgens het GHG Protocol, met een AI-assistent voor de opzet, het opbouwen van de inventaris, het uploaden van gegevens en de rapportage. Het bevat meer dan 20.000 spend-based en activity-based emissiefactoren. Je kunt ook eigen gegevens van je organisatie of van een leverancier toevoegen. Zo leg je een verwerkingsmethode vast waarvoor geen algemene emissiefactor goed past. Je kunt meerdere locaties en vestigingen beheren, met rollen voor data owners, auditors en managers. Een depotmanager kan dan gegevens uploaden zonder de inventaris van de hele groep te kunnen wijzigen. De rapportages ondersteunen het GHG Protocol, PPN 006 en de CO2-Prestatieladder. Een account aanmaken is gratis en kan zonder verkoopgesprek. Het Pro-abonnement kost vanaf EUR 1.200 per jaar.
Er zijn twee beperkingen.
Het meeste werk zit in het invoeren van de gegevens. Een klant schreef in augustus 2026 op G2 dat alles perfect werkt zodra de gegevens zijn ingeladen, maar dat het inladen zelf lastig is. Een afvalbedrijf dat gegevens uit vier systemen op elkaar moet afstemmen, moet daar in het eerste jaar rekening mee houden.
Een verklaring per materiaal levert het platform niet. Het platform berekent de footprint van je organisatie. Een footprint voor het recyclaat dat je verkoopt, is LCA-werk dat Hedgehog als adviesdienst levert.
Waar begin je?
Haal de weegbrugregistraties van één maand op en probeer aan elke ton een verwerkingsmethode te koppelen. Lukt dat, dan ben je al dicht bij een bruikbaar antwoord voor je klanten. Lukt het niet, dan is dat ontbrekende verband je eerste project. Dat is goed om te weten voordat je iets koopt.
Controleer daarna waar je klanten eigenlijk om mogen vragen. Sommige spreadsheets die bij commerciële teams binnenkomen, vragen veel meer dan je redelijkerwijs van een leverancier mag verwachten. Waar die grens ligt, lees je in ESG-vragen weigeren.
Je kunt een gratis account aanmaken en zonder verkoopgesprek een eerste inventaris voor je wagenpark en locaties opstellen.
Bronnen: het Hedgehog-platform, Hedgehog op G2, de GHG Protocol Corporate Value Chain (Scope 3) Accounting and Reporting Standard, en Richtlijn (EU) 2024/825 (EmpCo). Gegevens over G2 en het platform gelezen op 27 augustus 2026, gegevens over het GHG Protocol en EmpCo gelezen op 17 september 2026. Wettelijke datums kunnen verschuiven, dus controleer de EU-regels voor claims opnieuw voordat je erop vertrouwt.
Feiten op deze pagina zijn voor het laatst geverifieerd op 2026-09-17.
