In het kort
- De Green Deal is een convenant en geen wetgeving. Je bent alleen partij als je hem hebt ondertekend of medeondertekend.
- Artikel 14a bepaalt dat de afspraken niet in rechte afdwingbaar zijn, en elke partij kan opzeggen met een opzegtermijn van drie maanden.
- Leveranciers aan de Nederlandse zorg zijn geen partij. Zij merken de deal alleen commercieel, via wat zorgklanten van hen vragen, en niet juridisch.
Of de Green Deal voor je geldt, kun je snel nagaan. Heeft jouw organisatie de Green Deal Samen werken aan duurzame zorg ondertekend of medeondertekend, dan ben je partij bij de deal. Heb je niet getekend, dan heeft de deal geen gevolgen voor je. Ook voor partijen bepaalt artikel 14a uitdrukkelijk dat de afspraken niet in rechte afdwingbaar zijn. Voor de meeste organisaties die deze vraag stellen, zeker voor leveranciers aan de Nederlandse zorg, luidt het antwoord dus dat de deal niet voor hen geldt en ook nooit heeft gegolden. Wat wel telt, is wat je klanten van je vragen. Dat is een commerciële kwestie, die heel anders werkt dan een juridische verplichting.
De officiële naam is Green Deal Samen werken aan duurzame zorg, met referentie C-238. Meestal heet hij Green Deal Duurzame Zorg 3.0. De partijen hebben hem op 4 november 2022 in Den Haag ondertekend en hij loopt tot en met 31 oktober 2026.
Wat voor instrument is dit?
De Green Deal is een convenant. In de Nederlandse praktijk is dat een afspraak tussen de overheid en een sector waarbij de partijen bewust geen afdwingbare verplichtingen opnemen.
Artikel 14a luidt: "Partijen komen overeen dat de nakoming van de afspraken van de Green Deal niet in rechte afdwingbaar is." Volgens artikel 13a kan elke partij op elk moment opzeggen, met een opzegtermijn van drie maanden. Er zijn geen sancties. Een Regiegroep volgt de voortgang met een monitor, en er is geen toezichthouder bij betrokken.
Dat is geen maas in de afspraken, maar zo is het convenant bedoeld. Bij een convenant spreekt een sector publiekelijk doelen af en rapporteert daarna over de voortgang. Dat werkt anders dan een wettelijke regel waarop een inspectie toeziet.
Wie zijn de partijen?
De partijen zijn vier ministeries, de brancheorganisaties uit de zorg en alle organisaties die zich later hebben aangesloten.
De oprichtende partijen zijn de ministers van VWS, EZK, IenW en BZK, samen de Rijksoverheid. Daarnaast tekenden ActiZ, de Nederlandse GGZ, NFU, NVZ en VGN, en verder Zorgverzekeraars Nederland, de Nederlandse Vereniging van Banken, TNO, de Groene Zorg Alliantie en het Milieuplatform Zorgsector.
Individuele zorgaanbieders en andere organisaties sluiten zich later aan door de deal mee te ondertekenen. De Regiegroep en de Rijksoverheid laten nieuwe partijen toe op grond van artikel 11. Volgens de programmasite waren er in december 2025 ongeveer 650 ondertekenaars.
In die lijst staan zorgaanbieders, hun brancheorganisaties, de zorgverzekeraars, de banken en de ministeries. Leveranciers staan er niet in. De deal is niet op hen gericht, en een bedrijf dat producten of diensten aan de Nederlandse zorg levert, wordt geen partij doordat zijn klanten hebben getekend.
In welke categorie val jij?
| Jouw situatie | Geldt de deal? | Wat het in de praktijk betekent |
|---|---|---|
| Een Nederlandse zorgaanbieder die heeft medeondertekend | Ja, als partij | Je hebt publiekelijk toezeggingen gedaan, maar geen daarvan is in rechte afdwingbaar |
| Een Nederlandse zorgaanbieder die niet heeft getekend | Nee | De deal legt je niets op. Je klanten en financiers kunnen wel vragen stellen |
| Een brancheorganisatie, zorgverzekeraar of bank die oprichtende partij is | Ja, als partij | Dezelfde niet-afdwingbare status, met een rol in de structuur rond de Regiegroep |
| Een leverancier aan de Nederlandse zorg | Nee | Je merkt de deal commercieel, via wat zorgklanten van je vragen |
| Een zorgorganisatie buiten Nederland | Nee | Dit is een Nederlands convenant met Nederlandse partijen |
De meeste zoekvragen komen van organisaties in de vierde rij, en voor hen is het antwoord het duidelijkst. Een leverancier is niet aan de deal gebonden en kan hem dus ook niet schenden.
Wat vraagt de deal van een ondertekenaar op het gebied van CO2?
De deal vraagt minder dan veel mensen denken. Dat zie je als je de betreffende artikelen leest.
Thema III, artikel 4, gaat over het verminderen van de CO2-uitstoot van gebouwen, energie en vervoer:
Artikel 4.2.e. Zorgaanbieders met meer dan 100 medewerkers brengen vanaf 2023 de CO2-uitstoot van het reisgedrag van hun medewerkers in kaart en stellen een mobiliteitsplan op met doelen en maatregelen. Voetnoot 39 van de deal koppelt dit aan de wettelijke rapportageplicht WPM. De meeste ondertekenaars voldoen aan deze toezegging dus al door te doen wat de wet van hen vraagt.
Artikel 4.2.j. De partijen helpen zorgaanbieders met meer dan 100 medewerkers om de indirecte CO2-uitstoot van andere hotspots in kaart te brengen. Die zorgaanbieders stellen "waar mogelijk" een plan op met doelen en maatregelen. Dichter bij een scope 3-inventarisatie komt de deal niet, en het artikel is geformuleerd als ondersteuning en inspanningsverplichting.
Artikel 4.2.b. Elke zorgaanbieder moest uiterlijk 1 juli 2023 een portefeuilleroutekaart voor het vastgoed hebben, vastgesteld door het bestuur.
Artikel 3.h. De partijen ontwikkelen in 2023 een format of richtlijn die zorgaanbieders helpt te voldoen aan de komende Europese rapportageverplichtingen over duurzame zorg.
De deal schrijft nergens een methode voor CO2-berekening voor. Er is geen rapportagesjabloon, je hoeft niets in te dienen, er is geen deadline voor een emissiecijfer en er is geen assurance vereist.
Wat moet je doen als je partij bent?
Zie de toezeggingen als een kwestie van reputatie en niet als juridische verplichtingen. Zorg daarnaast dat je de ene wettelijke verplichting die eronder ligt goed nakomt.
De doelen met cijfers in de deal gelden voor de sector als geheel, en geen ervan is aan een individuele ondertekenaar toegewezen. Artikel 4.1 noemt 55 procent minder directe CO2-uitstoot in 2030 ten opzichte van 2018 en klimaatneutraliteit in 2050. Artikel 4.2.a noemt voor vastgoed en energie een gemiddelde reductie van 30 procent op sectorniveau tegen eind 2026, ten opzichte van 2018. Thema IV noemt 25 procent minder gebruik van primaire grondstoffen. Heeft jouw organisatie een eigen versie van een van deze cijfers, dan heeft iemand binnen je organisatie dat doel zelf vastgesteld. De deal doet dat niet.
De verplichting die wel bindend is, staat los van de deal. De WPM is de wettelijke rapportageplicht voor Nederlandse werkgevers met 100 of meer medewerkers. Die geldt of je de deal nu hebt ondertekend of niet, en de Green Deal verwijst er zelf in een voetnoot naar. Een correcte WPM-rapportage is belangrijker dan welke toezegging uit het convenant ook, omdat alleen de WPM een wettelijke basis heeft.
Wat moet je doen als je leverancier bent?
Beantwoord de vragen van je klant. Het convenant zelf verplicht je tot niets.
Enkele honderden zorgorganisaties hebben publiekelijk toegezegd hun CO2-uitstoot te verminderen. Daarom krijg je vragenlijsten. Maar je kunt de Green Deal niet schenden, want je bent geen partij, en geen enkel artikel in de deal geeft een zorgaanbieder het recht om gegevens van je te eisen. Dat recht kan alleen uit je contract en het inkoopproces van de klant volgen.
In het Verenigd Koninkrijk werkt het anders. Daar geldt vanaf 2027 bij de NHS de eis van een carbon reduction plan. Dat is een inkoopvoorwaarde met een vaste datum en geen vrijwillige ambitie. Het is ook iets anders dan NHS Evergreen, de zelfevaluatietool van de NHS voor leveranciers. Evergreen is grotendeels vrijwillig en geen inkoopcriterium waarop leveranciers worden gescoord. In ons artikel over wat NHS-leveranciers vanaf april 2027 moeten aanleveren lees je hoe zo'n harde eis eruitziet. Verkoop je in beide markten, zie de Nederlandse vragen dan als een verwachting waarop je een goed antwoord wilt geven, en de Engelse eis als een toelatingseis waaraan je moet voldoen. Vraagt een klant meer dan redelijk is, dan bepaalt de waardeketengrens voor ESG-vragen wat je hoeft te leveren.
Let ook op de looptijd. De deal loopt tot en met 31 oktober 2026, niet tot 31 december. Op 28 augustus 2026 was er nog geen opvolger ondertekend of gepubliceerd. Houd in je planning dus geen rekening met een bepaalde opvolger.
Wat kan Hedgehog voor beide kanten doen?
Hedgehog helpt bij de inventarisatie van de uitstoot. Die hebben zowel ondertekenaars als hun leveranciers uiteindelijk nodig.
Het Hedgehog-platform bevat meer dan 20.000 spend-based en activity-based emissiefactoren, die je kunt aanvullen met specifieke gegevens van je eigen leveranciers. Je beheert er meerdere entiteiten, locaties en vestigingen in, met rollen voor data-eigenaren, auditors en managers. Volgens de platformpagina heeft Hedgehog meer dan 5.000 gebruikers. Voor een gratis account hoef je geen verkoopgesprek te voeren.
Er is ook een beperking. Een reviewer van een klein bedrijf gaf het platform in augustus 2026 op G2 een 5 van de 5, maar schreef ook dat het invoeren van gegevens handwerk is en tijd kost. Zodra de gegevens erin staan, werkt het volgens de reviewer goed. Voor een zorgaanbieder die het reisgedrag van medewerkers voor het eerst in kaart brengt, is dat invoerwerk het grootste deel van het project, en geen enkele tool neemt het over. Is de lastigere vraag welke scope en welke hotspots je moet meenemen, dan heb je eerder scope 3-consultancy nodig dan andere software.
Bronnen: volledige tekst van de Green Deal Samen werken aan duurzame zorg (C-238), in het bijzonder de artikelen 3.h, 4.1, 4.2, 11, 13a, 14a en 16a, de aankondiging van de Rijksoverheid van 4 november 2022, en greendealduurzamezorg.nl; het Besluit WPM (Stb. 2023, 472) en de WPM-uitleg van RVO; de pagina's van NHS England over Evergreen en de CRP-eis voor 2027; Hedgehog platform, Hedgehog op G2. Green Deal- en platformfeiten gelezen op 28 augustus 2026; WPM- en NHS Evergreen-feiten gelezen op 17 september 2026.
Feiten op deze pagina zijn voor het laatst geverifieerd op 2026-09-17.
