In het kort
- De EU heeft de toepassingsdatum van de EUDR twee keer gewijzigd. Daardoor noemt bijna alle gepubliceerde uitleg een datum die nooit is gaan gelden.
- Het percentage lege ruimte uit de PPWR dat vaak wordt genoemd, klopt niet en de datum ook niet: de wet noemt 50 procent, en dat geldt op zijn vroegst vanaf 2030.
- Twee veelgenoemde regels bestaan helemaal niet: een CSRD-drempel voor een balanstotaal van 225 miljoen euro, en sectorspecifieke ESRS die in juni 2026 klaar zouden moeten zijn.
In uitleg over duurzaamheidswetgeving worden zes datums en drempels veel overgenomen die niet overeenkomen met de wetteksten zelf. Twee zijn achterhaald, omdat de wet is gewijzigd en de uitleg niet is bijgewerkt. Bij twee andere klopt zowel het getal als het jaartal niet. Eén bewering laat een regeling twee jaar later ingaan dan in werkelijkheid is gebeurd, en één drempel staat nergens in de vastgestelde wettekst. Per punt noemen we hieronder de versie die vaak wordt genoemd, wat er volgens onze controle werkelijk geldt, en in welke wettekst of regeling je dat kunt nakijken.
We noemen hier geen namen van websites of uitgevers. De meeste van deze fouten waren juist op het moment dat ze werden opgeschreven, en een aantal hebben we zelf ook gemaakt.
Welke datums en drempels kloppen niet?
| De versie die vaak wordt genoemd | Wat er volgens onze controle geldt | Waar je het nakijkt |
|---|---|---|
| De EUDR geldt vanaf 30 december 2025 | Vanaf 30 december 2026, en vanaf 30 juni 2027 voor een beperkte groep kleine marktdeelnemers | Verordening (EU) 2025/2650, die artikel 38 volledig vervangt |
| De PPWR staat vanaf 2026 hooguit 40 procent lege ruimte in pakketten toe | De maximale verhouding lege ruimte is 50 procent, op zijn vroegst vanaf 1 januari 2030 | Verordening (EU) 2025/40, artikel 24, lid 1 en lid 2 |
| Het nieuwe handboek van de CO2-Prestatieladder verschijnt in 2027 | Handboek 4.0 is op 14 januari 2025 gepubliceerd. In januari 2027 eindigt de overgangsperiode | SKAO Overgangsregeling 3.1 naar 4.0, v1.1 |
| De Nederlandse WPM-norm van 96 g CO2 per reizigerskilometer geldt vanaf 2025 | De norm staat in bepalingen die nooit in werking zijn getreden, en kan niet vóór 2030 voor werkgevers gaan gelden | Art. 18.12 Besluit activiteiten leefomgeving, en de nota van toelichting van april 2026 |
| Een bedrijf valt onder de CSRD als het twee van drie criteria overschrijdt, waaronder een balanstotaal van 225 miljoen euro | Er zijn twee criteria, en een bedrijf moet ze allebei overschrijden: 450 miljoen euro netto-omzet en 1.000 werknemers | Art. 19a, lid 1 en 29a, lid 1 van Richtlijn 2013/34/EU, zoals gewijzigd bij Richtlijn (EU) 2026/470 |
| Sectorspecifieke ESRS moeten op 30 juni 2026 klaar zijn | De bevoegdheid van de Commissie om ze vast te stellen is geschrapt. Alleen niet-bindende richtsnoeren zijn nog mogelijk | Richtlijn (EU) 2026/470, die de derde alinea van art. 29b, lid 1 schrapt |
Waarom richt de EUDR-datum de meeste verwarring aan?
De EU heeft de datum twee keer verschoven, telkens pas in de tweede helft van december, vlak voor de datum die zou gaan gelden. Daardoor hadden beide verkeerde datums een jaar de tijd om door vrijwel iedereen te worden overgenomen.
In artikel 38, lid 2 van Verordening (EU) 2023/1115 stond oorspronkelijk 30 december 2024. Verordening (EU) 2024/3234 van 19 december 2024 veranderde dat in 30 december 2025. Verordening (EU) 2025/2650 van 19 december 2025 verving artikel 38 volledig en legde 30 december 2026 vast. De eerste twee datums zijn dus nooit gaan gelden. Voor een beperkte groep geldt uitstel tot 30 juni 2027: marktdeelnemers die natuurlijke personen zijn, of micro- of kleine ondernemingen die uiterlijk op 31 december 2024 als zodanig zijn opgericht. Dat uitstel geldt niet voor producten die in de bijlage bij de oude EU-houtverordening staan.
Het probleem is vooral de hoeveelheid oude informatie. Alles wat vóór eind december 2025 is gepubliceerd, noemt een datum die niet meer geldt, en dat is het grootste deel van wat je bij een zoekopdracht vindt. Daarnaast worden nog twee andere fouten vaak herhaald. De eerste is dat er opnieuw uitstel komt, maar de Commissie heeft in haar evaluatie van 4 mei 2026 de datums niet verschoven. De tweede is dat je voor de EUDR een CO2-berekening moet maken. Dat klopt niet: de verordening vraagt om de geolocatie van percelen en om bewijs dat de producten legaal zijn geproduceerd, maar nergens om een emissiecijfer.
Waarom kloppen bij de verpakkingsregel zowel het percentage als de datum niet?
Het percentage en de datum die vaak worden genoemd, komen allebei uit een ander deel van de verordening.
Volgens de bewering die vaak wordt herhaald, mag een e-commercepakket vanaf 12 augustus 2026 hooguit 40 procent lege ruimte bevatten. Artikel 24, lid 1 van Verordening (EU) 2025/40 legt de maximale verhouding lege ruimte echter vast op 50 procent. Die regel geldt vanaf 1 januari 2030, of drie jaar nadat de uitvoeringshandeling op grond van artikel 24, lid 2 in werking is getreden, als dat later is. De Commissie hoeft die uitvoeringshandeling pas uiterlijk 12 februari 2028 vast te stellen.
Waar de verkeerde datum vandaan komt, is duidelijk. 12 augustus 2026 is de datum waarop de PPWR van toepassing werd. Op die datum gingen echter maar een paar verplichtingen in, vooral de grenswaarden voor PFAS in verpakkingen die met voedsel in aanraking komen en de grenswaarden voor zware metalen. De eisen voor de indeling naar recyclebaarheid, het aandeel gerecycled materiaal, het beperken van verpakkingsmateriaal, verboden verpakkingsvormen en hergebruik gaan in 2030 in. De geharmoniseerde etikettering volgt in 2028.
Waarom wordt het nieuwe handboek van de CO2-Prestatieladder steeds in 2027 geplaatst?
Twee belangrijke datums vallen op dezelfde dag van het jaar, en veel mensen onthouden de verkeerde.
SKAO heeft Handboek 4.0 van de CO2-Prestatieladder op 14 januari 2025 gepubliceerd, en certificerende instellingen mogen er sinds 14 juli 2025 audits tegen uitvoeren. De overgangsperiode duurt 24 maanden vanaf de publicatie en eindigt dus op 14 januari 2027. Wie "14 januari" naast "2027" ziet staan, schrijft al snel dat het nieuwe handboek in 2027 verschijnt, en elke website die dat overneemt, herhaalt de fout.
Die fout heeft gevolgen. Een Nederlandse aannemer leest erin dat hij nog niets hoeft te doen, terwijl driekwart van de overgangsperiode al voorbij is. Bovendien is niet januari 2027 de datum die voor hem telt, maar zijn eerste audit na januari 2027. Ook lijkt het zo alsof de Nederlandse markt twee jaar achterloopt op de werkelijkheid. De ladder is namelijk niet nieuw: ProRail gebruikt hem al sinds 1 december 2010 als gunningscriterium. In 2027 verandert alleen de versie van het handboek, en het criterium blijft gewoon bestaan.
Welke Nederlandse norm is nooit in werking getreden?
Het gaat om de norm van 96 gram CO2 per reizigerskilometer, waarvan vaak wordt gezegd dat hij "vanaf 2025" geldt.
Het getal bestaat echt. Het staat in artikel 18.12 van het Besluit activiteiten leefomgeving als emissiegrenswaarde voor werkgebonden personenmobiliteit. Maar de bepalingen waarin het staat, zijn nooit in werking getreden. Volgens de nota van toelichting van het ministerie van april 2026 kan de norm op zijn vroegst in 2030 voor werkgevers gaan gelden, en moet de waarde daarvoor waarschijnlijk eerst worden herzien. In een voetnoot van de Green Deal Duurzame Zorg uit 2022 staat nog steeds "vanaf 2025", en dat is een van de manieren waarop die datum in omloop is gekomen.
Wat de WPM nu werkelijk vraagt, is een rapportageplicht en geen norm. Werkgevers melden hoeveel kilometers hun medewerkers per vervoerswijze en brandstofsoort hebben afgelegd. Het ministerie rekent die kilometers zelf om naar CO2 en controleert daarmee of de sector als geheel onder het afgesproken maximum blijft. Voor individuele werkgevers geldt onder de WPM dus geen CO2-norm.
Welke CSRD-drempels bestaan niet?
Er bestaat geen drempel voor een balanstotaal van 225 miljoen euro, en ook geen regel dat een bedrijf twee van drie criteria moet overschrijden.
Sinds Richtlijn (EU) 2026/470 van 24 februari 2026 gelden artikel 19a, lid 1 en artikel 29a, lid 1 van Richtlijn 2013/34/EU voor ondernemingen die in het boekjaar een netto-omzet van meer dan 450 000 000 EUR en gemiddeld meer dan 1 000 werknemers hebben. In de vastgestelde tekst staat "en", dus een bedrijf moet beide drempels overschrijden. Een criterium voor het balanstotaal komt er niet in voor. De regel met twee van drie criteria hoort bij een andere definitie in dezelfde richtlijn: die van een "grote onderneming" in artikel 3, lid 4. Daar ligt de grens voor het balanstotaal op 25 miljoen euro.
Wie dit verkeerd heeft, kan zich in beide richtingen vergissen. Een bedrijf met 2 miljard euro omzet en 600 werknemers valt niet onder de CSRD. Een bedrijf met 4.000 werknemers en 300 miljoen euro omzet ook niet. Alles wat is geschreven op basis van de drempels van vóór 2026 schat het aantal bedrijven dat onder de CSRD valt veel te hoog in. Beursgenoteerde mkb-bedrijven vallen er bovendien helemaal niet meer onder.
Een tweede fout gaat over de standaarden. Er wordt nog steeds geschreven dat sectorspecifieke ESRS op 30 juni 2026 klaar moeten zijn. Richtlijn (EU) 2026/470 heeft echter de derde alinea van artikel 29b, lid 1 geschrapt. Die alinea gaf de Commissie de bevoegdheid om deze standaarden vast te stellen, en daarin stond ook die deadline. De Commissie mag in plaats daarvan niet-bindende richtsnoeren per sector publiceren, maar heeft daarvoor geen datum genoemd.
Wat doe je met een datum die iemand je noemt?
Drie gewoontes helpen, en ze kosten weinig tijd.
Vraag uit welke wet of regeling de datum komt. Een datum waarbij niemand een wettekst kan noemen, is meestal van een andere bron overgenomen. Zoek bij EU-verordeningen de wijzigingsverordening op, want in de oorspronkelijke tekst staat meestal nog de oude datum.
Zet een datum bij je eigen aantekeningen. Elk punt hierboven stond ooit correct in een document. Het werd pas fout toen mensen het na de wijziging bleven herhalen. Als je in je compliancekalender niet bij elke rij noteert wanneer je hem voor het laatst hebt gecontroleerd, weet je niet welke rijen verouderd zijn.
Controleer datums die al eens zijn verschoven opnieuw. De EU nam beide EUDR-wijzigingen pas een paar dagen vóór de oude ingangsdatum aan.
Wat betekent dit voor je compliancekalender?
Je kalender wordt waarschijnlijk korter dan je verwacht. Drie van de zes correcties betekenen minder werk in plaats van meer: de regel voor lege ruimte in verpakkingen gaat vier jaar later in dan vaak wordt beweerd, de Nederlandse norm is niet in werking, en de CSRD-drempels sluiten de meeste bedrijven uit die zich op rapportage aan het voorbereiden waren. Per saldo heb je dus minder te doen. Leg dat vast voordat je een budget maakt op basis van een lijst die je van iemand anders hebt overgenomen.
Wil je je CO2-inventarisatie één keer opstellen en daarna aan verschillende partijen laten zien die erom vragen, dan kun je daarvoor het Hedgehog-platform gebruiken. Voor een gratis account heb je geen verkoopgesprek nodig. Volgens Hedgehog gebruiken meer dan 5.000 mensen het platform. Houd wel rekening met één beperking: een reviewer van een klein bedrijf schreef in augustus 2026 op G2 dat het platform geen prognoses kan maken, en dat Hedgehog had laten weten dat die functie op de planning staat. Komen de vragen van klanten en niet van toezichthouders, lees dan ons artikel over de wettelijke grens aan ESG-vragen uit de waardeketen. Daarin staat welke vragen je mag weigeren. De VSME-standaard is het rapportageformat dat is ontwikkeld om één keer te rapporteren en dat rapport vervolgens met iedereen te delen.
Bronnen: Verordening (EU) 2023/1115, Verordening (EU) 2024/3234, Verordening (EU) 2025/2650 en Verordening (EU) 2025/40 zoals gepubliceerd in het Publicatieblad van de Europese Unie; Richtlijn 2013/34/EU zoals gewijzigd bij Richtlijn (EU) 2026/470; SKAO Overgangsregeling 3.1 naar 4.0 v1.1 en de leverancierspagina van ProRail; Staatsblad 2023 nr. 472, artikel 18.12 van het Besluit activiteiten leefomgeving en de nota van toelichting van april 2026; COM(2026) 191 final van 4 mei 2026. Hedgehog-gegevens uit het Hedgehog-platform en Hedgehog op G2. Geverifieerd op 28 augustus 2026, hercontrole gepland op 28 november 2026.
Feiten op deze pagina zijn voor het laatst geverifieerd op 2026-08-28.
