Kennisbank

Welke data vraagt de ESRS? E1-8 per paragraaf

Scope 1 met het aandeel uit het EU ETS, scope 2 op twee manieren, scope 3 per significante categorie en een consolidatiemethode naar keuze. Per veld. De herziene ESRS gelden vanaf boekjaar 2027. Voor 2026 kies je tussen de oude en de nieuwe versie, en je vermeldt welke je gebruikt.

In het kort

  • De herziene ESRS gelden vanaf boekjaar 2027. Voor 2026 kies je tussen de oude en de nieuwe versie, en je vermeldt welke je gebruikt.
  • Scope 2 blijft twee getallen: location-based en market-based. Een totaal en een intensiteit per euro omzet zijn niet meer verplicht.
  • Ontbrekende gegevens van leveranciers zijn geen reden om scope 3 maar voor een deel te rapporteren. De vrijstelling voor gedeeltelijke rapportage geldt niet voor de brutouitstoot.

De herziene klimaatstandaard vraagt minder dan de versie uit 2023. Wat overblijft, zijn vooral gegevens die je in de loop van het jaar moet verzamelen. Gedelegeerde Verordening (EU) 2026/1563 is sinds 10 november 2026 van kracht en geldt voor boekjaren die op of na 1 januari 2027 beginnen. Het onderdeel over brutouitstoot, E1-8, vraagt om scope 1 met het aandeel dat onder het EU ETS valt, scope 2 zowel location-based als market-based, scope 3 per significante categorie, een splitsing tussen de geconsolideerde groep en overige uitstoot, en biogene CO2 apart. De verplichting geldt voor ondernemingen die zowel meer dan EUR 450 miljoen netto-omzet als meer dan 1.000 werknemers hebben.

E1-8 legt per paragraaf vast welke gegevens je rapporteert. Daarom lopen we de paragrafen hieronder een voor een langs. Veel handleidingen citeren nog de tekst uit 2023, waarin dezelfde eis E1-6 heette en meer gegevens vroeg.

Welke versie van de standaarden geldt voor welk jaar?

Dat hangt af van het boekjaar waarover je rapporteert.

Vanaf boekjaar 2027 gelden de herziene standaarden: Gedelegeerde Verordening (EU) 2026/1563 van 3 juli 2026, gepubliceerd in het Publicatieblad op 21 september 2026. Die vervangt bijlage I van Gedelegeerde Verordening (EU) 2023/2772, waarin de oorspronkelijke standaarden stonden.

Voor boekjaren die in 2026 beginnen, heb je een keuze. Volgens artikel 2 mag een onderneming de standaarden gebruiken zoals laatst gewijzigd door Gedelegeerde Verordening (EU) 2025/1416, of de herziene versie. In het duurzaamheidsverslag moet dan duidelijk staan welke versie is toegepast.

De paragraafnummers in dit artikel komen uit de herziene tekst. Noemt een checklist E1-6 en de paragrafen 44 tot en met 55 voor uitstoot, dan is die geschreven voor de versie uit 2023.

Wat vraagt E1-8 per veld?

Paragraaf 30 bevat de eis. Je rapporteert de absolute brutouitstoot over de verslagperiode in ton CO2-equivalent, per scope, en je beschrijft hoe je die uitstoot hebt gemeten.

VeldWat de herziene standaard vraagtWaar
Scope 1De uitstoot in ton, plus het percentage dat onder het EU ETS valt als je daar uitstoot hebtParagraaf 30, onder a, punt i
Scope 2Zowel het location-based als het market-based cijferParagraaf 30, onder a, punt ii, en AR 23
Scope 3Elke significante categorie, als totaal en per categorieParagraaf 30, onder a, punt iii, en AR 24
Splitsing scope 1 en 2Tussen de geconsolideerde groep en overige uitstoot, volgens de consolidatiemethode die je kiestParagraaf 30, onder c, en AR 19
MethodeHoe je de uitstoot meetParagraaf 30, onder b
Biogene CO2Directe biogene CO2 uit verbranding of afbraak van biomassa, los van scope 1Paragraaf 31

Twee velden uit de versie van 2023 zijn verdwenen. De herziene tekst vraagt niet meer om een totale uitstoot over scope 1, 2 en 3, die je in 2023 twee keer moest geven: een keer met location-based en een keer met market-based scope 2. Ook de uitstoot per euro netto-omzet is niet meer verplicht.

Het veld waar het vaak misgaat, is market-based scope 2. AR 23 verwijst naar de kwaliteitseisen voor contractuele instrumenten in de scope 2-richtlijn van het GHG Protocol. Je moet ook toelichten welke instrumenten achter het cijfer zitten. Leverancierscontracten, garanties van oorsprong en residual mix-factoren verzamel je dus tijdens het jaar. Achteraf kun je ze niet uit meterstanden reconstrueren.

Welke rapportagegrens geldt?

De grens van je jaarrekening, met een keuze in methode voor broeikasgassen.

Volgens paragraaf 60 van ESRS 1 gaat het duurzaamheidsverslag over dezelfde rapporterende onderneming als de jaarrekening: de moedermaatschappij en haar dochters, volgens de geldende verslaggevingsregels.

Voor uitstoot zegt AR 19 van E1 dat die grens overeenkomt met financial control zoals het GHG Protocol Corporate Standard die definieert. Een onderneming mag in plaats daarvan de equity share- of de operational control-methode gebruiken. De splitsing tussen de geconsolideerde groep en overige uitstoot in paragraaf 30, onder c, volgt de methode die je kiest.

Dit is het omgekeerde van de regel uit 2023. Toen telden deelnemingen en joint ventures waarover je operational control had voor 100 procent mee. Is je inventaris op die regel gebouwd, bespreek de keuze dan met finance voordat boekjaar 2027 begint. Leg de keuze vast en wijzig haar niet zonder reden, want elke vergelijking die je later publiceert, hangt ervan af.

Moet je alle vijftien scope 3-categorieën rapporteren?

Je rapporteert de significante categorieën, maar je moet alle vijftien bekijken om te weten welke dat zijn.

Volgens AR 24 maak je eerst een ruwe schatting van je totale scope 3-uitstoot over de vijftien categorieën van het GHG Protocol. Daarna bepaal je welke categorieën significant zijn. Dat doe je op basis van de omvang van de geschatte uitstoot en van criteria zoals uitgaven, invloed, transitierisico's en -kansen en de mening van stakeholders.

AR 24 legt ook een ritme vast. Elke significante categorie werk je jaarlijks bij met actuele activiteitsdata. De volledige scope 3-inventaris werk je minstens om de drie jaar bij, of eerder als er iets wezenlijks verandert. Koop je cloudcomputing of datacenterdiensten in, dan toon je die uitstoot apart binnen categorie 1.

Het werk begint dus met een gedocumenteerde eerste schatting, waarna je echte gegevens verzamelt voor de categorieën die ertoe doen. Een categorie weglaten omdat de gegevens moeilijk te krijgen zijn, is iets anders dan haar weglaten omdat ze klein is. In je dossier moet staan welke van de twee het was.

Wat als je de gegevens niet krijgt?

Dan werk je met schattingen en rapporteer je toch de volledige scope.

Volgens paragraaf 65 van ESRS 1 mag informatie over de waardeketen rechtstreeks van leveranciers en klanten komen, of uit schattingen op basis van sectorgemiddelden, steekproeven, spend-based data of andere benaderingen. Paragraaf 91 bevat een vrijstelling voor indicatoren die je maar voor een deel van de waardeketen kunt rapporteren. Die vrijstelling geldt uitdrukkelijk niet voor de brutouitstoot van scope 1, 2 en 3 onder E1-8.

In je eerste drie verplichte verslagjaren vraagt paragraaf 123 bovendien een toelichting bij elk gat in de gegevens. Je beschrijft wat je hebt gedaan om de gegevens te krijgen, waarom een deel niet beschikbaar was en hoe je ze in de toekomst wel verzamelt.

Houd ook rekening met weigeringen. Leveranciers met gemiddeld hoogstens 1.000 werknemers mogen voor CSRD-doeleinden vragen weigeren die verder gaan dan de vrijwillige standaard in Gedelegeerde Verordening (EU) 2026/1560. Je aanpak moet dus verdedigbare cijfers opleveren, ook als een deel van de leveranciers niet antwoordt. Dat is rekenwerk, en daar helpt scope 3-consultancy meestal het meest.

Kun je klimaat helemaal weglaten?

Alleen als je onderbouwt waarom. Klimaat doorloopt de materialiteitsanalyse net als elk ander onderwerp, maar het is het enige onderwerp waarvoor de standaarden een aparte motivering vragen als je het weglaat.

Volgens ESRS 2, IRO-2, paragraaf 37, onder b, moet een onderneming die concludeert dat klimaatverandering niet materieel is, en daarom heel E1 weglaat, de basis voor die conclusie vermelden. De eis uit 2023 om een gedetailleerde toelichting te geven, inclusief een analyse van toekomstige omstandigheden, staat niet meer in de herziene tekst. Bij een onderneming met meer dan EUR 450 miljoen omzet en meer dan 1.000 werknemers zal de assurance-verlener die onderbouwing wel kritisch lezen.

Wie krijgt uitstel, en waarvoor?

Voor E1-8 geldt geen uitstel.

De nieuwe overgangsbepalingen, de paragrafen 125 tot en met 127 van ESRS 1, stellen andere onderdelen uit. Ondernemingen die vanaf 2027 voor het eerst rapporteren, mogen de eerste twee jaar de informatie over verwachte financiële gevolgen weglaten, ook die onder E1-11, op enkele genoemde datapunten na. Volgens paragraaf 124 hoeven zij in hun eerste jaar ook geen vergelijkende cijfers te geven.

De vrijstelling voor scope 3 bij ondernemingen tot 750 werknemers hoort bij de oudere standaarden, zoals gewijzigd in 2025. Die is alleen van belang voor een verslag over 2026 dat volgens die versie wordt opgesteld.

Wat betekent de assurance-verklaring voor je administratie?

Je dossier telt even zwaar als de cijfers.

Artikel 34, lid 1, tweede alinea, onder aa, van de Jaarrekeningrichtlijn vraagt een oordeel op basis van een opdracht met beperkte zekerheid (limited assurance). Dat oordeel gaat over de naleving van de standaarden, het proces waarmee je de gerapporteerde informatie hebt bepaald, de machineleesbare opmaak en de taxonomie-informatie onder artikel 8. Het proces valt dus ook onder de controle, niet alleen de uitkomst.

De Commissie heeft tot 1 juli 2027 om geharmoniseerde standaarden voor limited assurance vast te stellen. Tot dan werken accountants met nationale standaarden. Een overstap naar redelijke zekerheid (reasonable assurance) staat niet meer in de tekst, dus reken op limited assurance.

Waar begin je?

Met market-based scope 2 en de keuze van je consolidatiemethode, want beide moeten vastliggen voordat het boekjaar begint.

Richt de verzameling voor market-based scope 2 in voordat je eerste verslagjaar 2027 begint, en spreek in hetzelfde overleg met finance af welke consolidatiemethode je gebruikt. Maak daarna de eerste schatting van scope 3 en werk één significante categorie volledig uit. Zo weet je hoeveel leveranciers echt antwoorden voordat het ertoe doet.

Een eerste versie maak je met een gratis account op het platform. Het platform heeft 5.000+ gebruikers en meer dan 20.000 spend-based en activity-based factoren, en je beheert er entiteiten over locaties en vestigingen. Is de rapportagegrens het knelpunt, dan is carbon footprint-consultancy de route. Voor het volledige verslag is er CSRD-consultancy.

Eén beperking om eerlijk mee te wegen. Een reviewer van een middelgroot bedrijf gaf Hedgehog in juni 2026 op G2 een 3,5 van de 5. Volgens die reviewer is het platform minder compleet als je een breed ESG- en rapportageplatform zoekt: er is geen functie voor databronbeheer en geen monitoring van reductiedoelen. Het berekenen van de uitstoot voor E1-8 doe je met ons platform. Voor de rest van het duurzaamheidsverslag heb je meer nodig dan dit product.

Bronnen: Gedelegeerde Verordening (EU) 2026/1563 van 3 juli 2026, artikelen 2 en 3 en bijlage I: ESRS 1 paragrafen 60, 65, 91 en 123 tot en met 127, ESRS 2 paragraaf 37, ESRS E1 paragrafen 30 en 31 en AR 19 tot en met AR 24; Gedelegeerde Verordening (EU) 2023/2772 en Gedelegeerde Verordening (EU) 2025/1416; Gedelegeerde Verordening (EU) 2026/1560; Richtlijn 2013/34/EU artikel 34; Richtlijn (EU) 2026/470 van 24 februari 2026. Gecontroleerd aan de hand van de tekst in het Publicatieblad en geverifieerd op 22 november 2026.

Feiten op deze pagina zijn voor het laatst geverifieerd op 2026-11-22.

Frequently asked questions

No items found.
Start gratis versie Hedgehog Carbon Platform
Start gratis versie Hedgehog Carbon Platform
Start gratis

Start gratis versie Hedgehog Carbon Platform

Start nu met jouw CO₂-voetafdruk op de gratis versie van ons Hedgehog Carbon Platform.

Dit artikel is geschreven door:
Joost
Joost
Co-founder
EmailLinkedInBook a meeting

Neem contact op

Of je nu een grote of kleine onderneming bent, een start-up of een bedrijf met een lange historie; een product, proces of dienst aanbiedt, wij schakelen snel en vinden de oplossing voor jouw vraag.