In het kort
- Een softwarebedrijf krijgt de vraag naar CO2-gegevens meestal bij de inkoop- of securitybeoordeling van een grote klant, en niet van een toezichthouder. De deadline is dan de datum waarop de klant het contract wil tekenen.
- De uitstoot van een softwarebedrijf komt vooral van cloud, apparatuur en reizen. Bijna alles valt onder scope 3, en bijna niets daarvan kun je zelf aflezen van een meter.
- Het dashboard van je cloudprovider levert gegevens voor je inventarisatie, maar vervangt die inventarisatie niet.
Een softwarebedrijf krijgt vragen over zijn CO2-uitstoot bijna nooit van een toezichthouder. De vraag komt tijdens de inkoopbeoordeling of de security review van een grote klant, samen met de vraag om het pentestrapport en de verwerkersovereenkomst, en de klant tekent het contract pas als iemand de vraag heeft beantwoord. Je uitstoot komt van cloud computing, de apparatuur van je medewerkers en reizen. Dat valt vrijwel helemaal onder scope 3, en je kunt bijna niets ervan zelf van een meter aflezen. De software moet daarom elk jaar op dezelfde manier een inventarisatie over alle drie scopes opstellen, en exports leveren die passen in de vragenlijst van je grootste potentiële klant.
Welke regels gelden voor een softwarebedrijf, en vanaf wanneer?
Voor de meeste SaaS-bedrijven gaat het om de inkoopeisen van grote klanten. Grote afnemers vragen hun leveranciers om emissiegegevens tijdens de security- en inkoopbeoordeling. Voor de meeste SaaS-bedrijven zijn dat voorlopig de enige eisen waar ze mee te maken hebben.
Zulke eisen werken op drie punten anders dan een wettelijke verplichting, en daar kun je in je planning rekening mee houden.
De deadline is de datum waarop de klant wil tekenen, geen wettelijke indieningsdatum. Je hoort er meestal twee weken van tevoren van, terwijl er al een deal klaarligt. Dat is het slechtste moment om te beginnen met het verzamelen van gegevens.
De klant bepaalt de vorm. Elk groot bedrijf heeft een eigen vragenlijst voor leveranciers, en die lijsten gebruiken zelden dezelfde categorieën, afbakening of eenheden.
De vraag komt bij elke klant terug, niet één keer per jaar. Met één inventarisatie moet je vijf verschillende formulieren kunnen invullen. Het probleem zit dus vooral in het exporteren van je gegevens en niet in de berekening.
Ben je een kleinere leverancier en krijg je vragen van een veel grotere klant? Dan is de VSME-standaard nuttig om te kennen. Met die standaard rapporteer je één keer en verwijs je elke klant naar dezelfde cijfers. Daarnaast geldt vanaf boekjaren die op of na 1 januari 2027 beginnen een wettelijke grens aan wat een klant mag vragen, de "value chain cap". Heb je gemiddeld niet meer dan 1.000 medewerkers en zit je in de keten van een bedrijf dat moet rapporteren, dan mag je verzoeken weigeren die verder gaan dan wat de vrijwillige standaard vraagt. Welke verzoeken buiten die grens vallen, lees je in de ESG-vragen die je mag weigeren.
Waar komt de uitstoot van IT- en SaaS-bedrijven vandaan?
De uitstoot komt uit drie bronnen, en bij geen van die bronnen verbrandt je bedrijf zelf brandstof.
Cloud computing en hosting. Dit omvat je productieomgeving, je datawarehouse, je buildpipeline en de AI-modellen die je misschien onlangs in je product hebt opgenomen. Deze uitstoot valt in scope 3 onder ingekochte diensten, en voor de meeste productbedrijven is het de grootste afzonderlijke post.
Apparatuur. Hieronder vallen laptops, monitoren, telefoons en de servers die je nog zelf bezit. Bij een laptop is de uitstoot bij de productie groter dan de uitstoot van het energieverbruik tijdens de hele levensduur. De uitstoot ligt dus grotendeels vast op het moment dat je de laptop koopt. Of je apparatuur na drie of na vijf jaar vervangt, maakt daardoor een zichtbaar verschil in je voetafdruk.
Reizen en andere ingekochte diensten. Hieronder vallen zakenreizen van je salesteam, teamuitjes, je kantoor en alle andere SaaS-tools die je inkoopt. Een softwarebedrijf dat zelf vijftig SaaS-leveranciers gebruikt, koopt via die leveranciers indirect ook rekenkracht van anderen in.
Twee kenmerken maken deze sector anders dan andere. Scope 1 is vaak bijna nul, omdat je geen voertuigen hebt en niets verbrandt. Een voetafdruk die alleen scope 1 en 2 omvat, ziet er daardoor gunstig uit, maar beantwoordt geen enkele vraag die een klant werkelijk stelt. Daarnaast is je totale uitstoot klein, terwijl klanten er kritisch naar kijken. Het werk bestaat dus vooral uit het onderbouwen van je cijfer, en minder uit het verlagen ervan.
Kun je het CO2-dashboard van je cloudprovider gebruiken?
Alleen dat dashboard is niet genoeg. Het levert goede gegevens voor je inventarisatie, maar het is zelf geen inventarisatie.
Cloudproviders publiceren CO2-cijfers voor de workloads van hun klanten. Die cijfers verschillen per provider: in wat ze meetellen, in of ze market-based of location-based rapporteren, in hoe ze gedeelde infrastructuur over klanten verdelen, en in hoeveel ze achterlopen op de huidige maand. Die verschillen zijn van belang als een klant vraagt hoe je je cijfer hebt berekend.
Controleer vier punten voordat je het cijfer in een vragenlijst invult.
Wat het cijfer omvat. Gaat het alleen om rekenkracht, of ook om opslag, netwerk en managed services?
Welke methode de provider gebruikt. Market-based cijfers laten zien hoe de provider zijn energie inkoopt. Location-based cijfers laten zien hoe de stroom wordt opgewekt in het net van de regio waar het datacenter staat. De twee methoden geven verschillende uitkomsten, en een serieuze klant zal vragen welke je hebt gebruikt.
Of de uitstoot van de hardware is meegeteld. De uitstoot bij de productie van de servers waarop je workload draait, is iets anders dan de uitstoot van de stroom die ze verbruiken.
Hoe vaak en hoe gedetailleerd de provider rapporteert. Levert de provider kwartaalcijfers met twee maanden vertraging, dan moet je daar bij je jaarafsluiting rekening mee houden.
In de praktijk gebruik je het cijfer van de provider als activiteitsgegevens voor hosting. Je noteert uit welk rapport van de provider het komt en welke methode is gebruikt, en de rest bereken je zelf. Is je cloudgebruik echt groot, dan helpt ondersteuning bij scope 3 om van een export uit een dashboard een cijfer te maken dat ook vervolgvragen van een klant doorstaat.
Wat vraagt de vragenlijst van een grote klant precies?
De vragenlijst vraagt minder dan de meeste oprichters denken, maar de klant stelt strengere eisen aan de vorm dan ze verwachten.
| Wat de klant vraagt | Wat voldoende is |
|---|---|
| Je totale uitstoot | Scope 1, 2 en 3 voor een genoemd jaar, met een beschrijving van de afbakening |
| De methode voor scope 2 | Een market-based en een location-based cijfer, of een duidelijke vermelding welke methode je hebt gebruikt |
| Wat je in scope 3 meetelt | Welke categorieën je hebt beoordeeld, welke je hebt uitgesloten en waarom |
| Een reductiedoel | Een doel met een basisjaar, of een eerlijke vermelding dat je nog geen doel hebt |
| Een gepubliceerd plan of beleid | Een document op je eigen website |
| Onderbouwing | De methode, het jaar en wie het cijfer heeft goedgekeurd |
Bij de uitgesloten categorieën gaat het vaak mis. Als je schrijft dat je een categorie hebt beoordeeld en niet materieel hebt bevonden, is dat een sterk antwoord. Laat je het veld leeg, dan lijkt het alsof je er niet naar hebt gekeken.
Wat moet de software opleveren?
De software moet vier dingen opleveren, en maar één daarvan is een grafiek.
Een volledige jaarlijkse inventarisatie over alle drie scopes, met een afbakening die je in één zin kunt beschrijven. Ook een scope 1 van bijna nul vermeld je daarin uitdrukkelijk, in plaats van die weg te laten.
Beide cijfers voor scope 2, market-based en location-based, omdat een klant op een gegeven moment om allebei zal vragen.
Exports naar het sjabloon van een ander. Test dit vóór de aankoop met een echte vragenlijst van een klant.
Een methode die elk jaar gelijk blijft. Pas in het tweede jaar kun je laten zien dat het cijfer van het eerste jaar betekenis had. Als de afbakening verschuift, kun je de jaren niet meer zinvol vergelijken.
Wat doet Hedgehog voor IT- en SaaS-bedrijven?
Het platform begeleidt je met een AI-assistent bij het inrichten volgens het GHG Protocol, het opbouwen van je inventarisatie, het uploaden van gegevens en het rapporteren. Het bevat meer dan 20.000 spend-based en activity-based factoren. Je kunt ook gegevens van je eigen organisatie of van leveranciers toevoegen. Zo gebruik je een export van je cloudprovider of een cijfer van je leverancier van apparatuur direct, in plaats van een schatting. Het platform ondersteunt de werkwijzen voor SBTi, B Corp en EcoVadis, de standaarden waar grote klanten het vaakst naar vragen. Daarnaast ondersteunt het rapportage voor de CSRD, SECR en SB253.
Voor een gratis account hoef je geen verkoopgesprek te voeren. Pro kost vanaf EUR 1.200 per jaar; de prijs hangt af van het aantal seats en het aantal bedrijfsentiteiten.
Voor een technische inkoper zijn twee beperkingen van belang.
Er zijn nog weinig koppelingen. Een klant uit het middensegment vroeg in juni 2026 op G2 om meer koppelingen met andere software. Verwacht je een API die je cloudfacturen automatisch binnenhaalt, vraag dan vóór de aankoop na of jouw specifieke systemen worden ondersteund.
Het invoeren van gegevens kost de meeste tijd. Een klant van een klein bedrijf schreef in augustus 2026 op G2 dat alles perfect werkt zodra de gegevens erin staan, maar dat het invoeren het lastige deel is. Voor een SaaS-bedrijf is dat minder werk dan voor een fabrikant, maar ook hier kost dit deel de meeste doorlooptijd.
Nog een opmerking over wat het platform wel en niet doet. Het berekent de voetafdruk van je organisatie. Een cijfer per klant of per transactie, zoals een PCF of een LCA, leveren we als consultancy en niet als functie van het platform.
Waar begin je?
Exporteer de gegevens van het laatste volledige jaar uit het dashboard van je cloudprovider en noteer welke methode de provider gebruikt. Verzamel daarna je aankopen van apparatuur en je reisboekingen over dezelfde periode. Die drie bestanden dekken het grootste deel van de voetafdruk van een softwarebedrijf, en voor geen ervan hoeft iemand nieuwe gegevens te gaan verzamelen.
Beschrijf daarna je afbakening in één alinea: welke entiteiten, welk jaar, welke categorieën je hebt beoordeeld en welke je hebt uitgesloten. Met die alinea beantwoord je meer vragen uit een vragenlijst dan met een dashboard.
Je kunt de hele inventarisatie opbouwen in een gratis account. Wacht er al een deal op je antwoord, dan kun je ook carbon footprint consulting inschakelen.
Bronnen: GHG Protocol Corporate Standard, Scope 2 Guidance en Corporate Value Chain (Scope 3) Standard, Hedgehog platform, Hedgehog op G2, feitenbestand van Hedgehog per sector. VSME en de value chain cap gecontroleerd tegen Richtlijn (EU) 2026/470, gelezen op 28 augustus 2026. Overige feiten gecontroleerd op 27 augustus 2026.
Feiten op deze pagina zijn voor het laatst geverifieerd op 2026-09-17.
