Valt je bedrijf onder de CSRD? Een test van één minuut

In het kort

• De test bestaat uit twee voorwaarden die allebei moeten gelden: een netto-omzet boven EUR 450 miljoen en gemiddeld meer dan 1.000 werknemers. Voldoe je aan een van beide niet, dan val je niet onder de CSRD.
• Het balanstotaal telt niet mee in de CSRD-test, en het is ook geen test waarbij je aan twee van de drie criteria moet voldoen.
• Als je niet onder de CSRD valt, hoef je niet te rapporteren, maar klanten blijven je wel vragenlijsten sturen. Daarvoor heb je een andere aanpak nodig.

Neem de netto-omzet en het gemiddelde aantal werknemers van je bedrijf over het boekjaar. Is de netto-omzet hoger dan EUR 450.000.000 en heb je gemiddeld meer dan 1.000 werknemers, dan val je onder de CSRD voor boekjaren die op of na 1 januari 2027 beginnen. Blijft een van de twee cijfers onder de grens, dan val je er niet onder. Meer houdt de test niet in: er is geen derde criterium, het balanstotaal telt niet mee, en het is nooit genoeg om maar één van de twee grenzen te overschrijden. Val je onder de CSRD, dan kost de inventarisatie van je uitstoot de meeste tijd. Val je er niet onder, dan heb je waarschijnlijk nog steeds klanten die er wel onder vallen.

Wat is de precieze test?

Richtlijn (EU) 2026/470 van 24 februari 2026 heeft de tekst van artikel 19a, lid 1, en artikel 29a, lid 1, van de Jaarrekeningrichtlijn (2013/34/EU) vervangen. De rapportageplicht staat in die twee artikelen. Daarom vind je de regels niet als je zoekt naar "de CSRD" als afzonderlijke regeling.

Volgens de vastgestelde tekst geldt de plicht voor ondernemingen die op hun balansdatum een netto-omzet van meer dan EUR 450.000.000 en gemiddeld meer dan 1.000 werknemers in het boekjaar hebben. Artikel 19a gaat over de afzonderlijke onderneming. Artikel 29a bepaalt hetzelfde voor de moedermaatschappij van een groep, op basis van de geconsolideerde cijfers.

Het woord "en" is hier doorslaggevend. Overweging 7 van dezelfde richtlijn gebruikt precies dezelfde formulering: een netto-omzet van meer dan EUR 450.000.000 en gemiddeld meer dan 1.000 werknemers. Je moet dus aan beide voorwaarden voldoen, niet aan een van de twee.

Hoe werkt de test met echte cijfers?

Hieronder staan vijf voorbeelden, omdat veel mensen de test verkeerd toepassen als ze alleen de regel lezen.

Financiële afdelingen vergissen zich het vaakst bij de vierde rij. Een groot balanstotaal speelt hier geen rol. Beschrijft een gids de CSRD-test als "twee van de drie criteria", met een balanstotaal als een van de criteria, dan gaat die gids over iets anders: de definitie van een grote onderneming in artikel 3, lid 4, van de Jaarrekeningrichtlijn. Dat is een aparte test met een ander doel. Het door elkaar halen van die twee tests is de meest gemaakte fout in gepubliceerde uitleg over de CSRD, en tot augustus 2026 stond die fout ook in onze eigen gids.

Kun je ook op een andere manier onder de CSRD vallen dan via deze twee cijfers?

Ja, op één manier, en die geldt voor groepen met een hoofdkantoor buiten de EU.

Artikel 40a geldt voor een onderneming uit een derde land waarvan de groep in elk van de laatste twee opeenvolgende boekjaren meer dan EUR 450.000.000 netto-omzet in de EU heeft gehaald. Voorwaarde is dat de EU-dochteronderneming of het bijkantoor dat moet rapporteren zelf meer dan EUR 200.000.000 netto-omzet heeft. Richtlijn (EU) 2026/470 heeft deze drempels verhoogd; op groepsniveau lag de grens eerst op EUR 150.000.000. Deze regeling geldt voor boekjaren die op of na 1 januari 2028 beginnen.

Leid je de Europese tak van een moederbedrijf buiten de EU, dan is dit de test die voor jou geldt. Je verplichting begint dan een jaar later dan voor andere bedrijven.

Vanaf wanneer geldt de CSRD precies?

Voor boekjaren die op of na 1 januari 2027 beginnen. Lidstaten moeten Richtlijn (EU) 2026/470 uiterlijk op 19 maart 2027 in hun nationale wetgeving hebben opgenomen.

Als je planning afhangt van een datum, moet je met twee dingen rekening houden. Ten eerste is de CSRD een richtlijn, en een richtlijn verplicht je bedrijf niet rechtstreeks. De richtlijn verplicht je lidstaat om een wet te maken, en die nationale wet bepaalt op welke datum jouw verplichting echt begint. Neem daarom geen nationale datum over van de website van een softwareleverancier, ook niet van deze.

Ten tweede zijn bedrijven die al onder de eerste groep rapporteerden, niet vrijgesteld. Grote organisaties van openbaar belang met meer dan 500 werknemers bleven verplicht voor de boekjaren 2024, 2025 en 2026. De EU heeft die periode alleen aan het einde afgebakend: artikel 5, lid 2, onder a, geldt nu voor boekjaren die beginnen tussen 1 januari 2024 en 31 december 2026. Lidstaten mochten bedrijven die onder de nieuwe drempels blijven, vrijstellen voor de boekjaren 2025 en 2026. Dat is een keuze van de lidstaat en geen vrijstelling die je zelf kunt inroepen. Of jouw lidstaat die keuze heeft gemaakt, staat in de nationale wetgeving van het land waar je rapporteert.

Wat moet je nu doen als je onder de CSRD valt?

Begin met de inventarisatie van je broeikasgasuitstoot, omdat dat van alle onderdelen van de duurzaamheidsverklaring de meeste voorbereidingstijd kost.

Openbaarmakingsvereiste E1-6 van de European Sustainability Reporting Standards vraagt om de bruto uitstoot in scope 1, scope 2 en scope 3 en de totale uitstoot, in ton CO2-equivalent. Scope 2 rapporteer je twee keer: één keer location-based en één keer market-based, en ook het totaal geef je op beide manieren. Voor scope 3 rapporteer je elke significante categorie, en dus niet automatisch alle vijftien. Daarnaast vraagt de standaard om een intensiteitscijfer: de totale uitstoot per euro netto-omzet, waarbij de omzet moet aansluiten op een post of toelichting in je jaarrekening.

Leg voordat je begint eerst de afbakening vast. De duurzaamheidsverklaring gaat over dezelfde onderneming als je jaarrekening. Voor broeikasgassen komt daar iets bij: van geassocieerde deelnemingen, joint ventures en gezamenlijke activiteiten tel je 100 procent van de uitstoot mee van alles waarover je operational control hebt, en dus niet alleen je equity share. Je werkt dan in één rapport met twee afbakeningen naast elkaar. Als je die pas laat op elkaar afstemt, loop je vertraging op.

Een accountant geeft bij de verklaring een oordeel met beperkte zekerheid (limited assurance). Redelijke zekerheid is niet meer nodig, omdat die stap in februari 2026 uit de tekst is geschrapt. De Europese standaarden voor limited assurance hoeven er pas op 1 juli 2027 te zijn. Tot die tijd werkt je accountant met nationale standaarden en zal die per cijfer vragen hoe je het hebt berekend.

Kun je niet goed onderbouwen welke scope 3-categorieën je meeneemt, dan kun je hulp krijgen via scope 3-consulting. Voor het opstellen van de volledige verklaring rond het deel over uitstoot is er CSRD-consulting.

Wat verandert er als je niet onder de CSRD valt, en wat blijft hetzelfde?

Je hoeft niet meer te rapporteren, maar je krijgt nog steeds vragen van klanten.

Bedrijven die wel onder de CSRD vallen, moeten informatie over hun waardeketen rapporteren. De standaarden laten hen sectorgemiddelden gebruiken als ze geen gegevens kunnen verzamelen, maar de meeste bedrijven vragen de gegevens liever aan hun leveranciers. Daardoor blijven de vragenlijsten bestaan, ook nu de regelgeving zelf voor minder bedrijven geldt.

Sinds februari 2026 geldt er wel een maximum voor wat klanten van je mogen vragen. Heb je gemiddeld niet meer dan 1.000 werknemers en maak je deel uit van de waardeketen van een bedrijf dat onder de CSRD rapporteert, dan ben je een beschermde onderneming. Je hebt dan het wettelijke recht om verzoeken te weigeren die verder gaan dan de vrijwillige rapportagestandaard, en een contractbepaling die iets anders zegt, is niet bindend. Het rapporterende bedrijf moet je ook vertellen welke delen van een verzoek boven dat maximum uitgaan. Deze bescherming heeft wel grenzen: ze geldt alleen voor verzoeken voor de CSRD-rapportage. Vragenlijsten voor due diligence, inkoop en ratings vallen er niet onder. Waar de grens precies ligt, leggen we uit in wat een klant je niet mag vragen.

De standaard die je in plaats daarvan kunt volgen, is de vrijwillige standaard voor het mkb, die we bespreken in de VSME-standaard. Let op de huidige juridische status: het is een standaard van EFRAG die de Europese Commissie aanbeveelt in een niet-bindende aanbeveling. Je verklaart zelf dat je eraan voldoet, en er is geen verplichte controle door een accountant.

Waarvoor kun je Hedgehog gebruiken, en waarvoor niet?

Hedgehog helpt bij het deel over uitstoot, of je nu wel of niet onder de CSRD valt. Het platform noemt de CSRD bij de ondersteunde wetgeving, bevat meer dan 20.000 spend-based en activity-based factoren, ondersteunt entiteiten over locaties en vestigingen heen, en heeft meer dan 5.000 gebruikers. Met een gratis account maak je een eerste inventarisatie, zonder verkoopgesprek.

Er is ook een beperking die je moet kennen voordat je op het platform rekent. Een reviewer van een middelgroot bedrijf gaf ons in juni 2026 op G2 een 3,5 van de 5. De reviewer schreef dat het platform minder volledig is als je een breder platform zoekt voor ESG-gegevens en -rapportage, bijvoorbeeld voor de CSRD: er is geen functie voor het beheer van databronnen en je kunt de voortgang op reductiedoelen niet volgen. Die review gaat precies over deze toepassing. Wij zijn goed in het berekenen van broeikasgasuitstoot, maar de rest van de duurzaamheidsverklaring vraagt meer.

Of je nu wel of niet onder de CSRD valt, doe eerst de test met je eigen cijfers. Dat kost een minuut, en de uitkomst bepaalt wat je de komende twee jaar moet doen.

Bronnen: Richtlijn (EU) 2026/470 van 24 februari 2026, Richtlijn (EU) 2025/794, Richtlijn (EU) 2022/2464, Richtlijn 2013/34/EU artikelen 19a, 29a en 40a, Gedelegeerde Verordening (EU) 2023/2772, allemaal gelezen in de tekst van het Publicatieblad. Gelezen op 28 augustus 2026. Omdat 2026/470 een richtlijn is, bepaalt de nationale omzetting vanaf welke datum de beperktere reikwijdte in jouw land geldt.

Feiten op deze pagina zijn voor het laatst geverifieerd op 2026-09-17.